Η Παγκόσμια Ημέρα Μέλισσας, στις 20 Μαΐου, είναι μια καλή αφορμή για να συγκεντρώσουμε παιδικά βιβλία με μέλισσες και να στρέψουμε το βλέμμα σε ένα από τα πιο μικρά, μα πιο πολύτιμα πλάσματα του πλανήτη μέσα από τις σελίδες της παιδικής λογοτεχνίας.
Άλλοτε ως έντομο που αξίζει να γνωρίσουμε καλύτερα, άλλοτε ως ηρωίδα μιας ιστορίας, άλλοτε ως κάτοικος μιας οργανωμένης κυψέλης που θυμίζει μικρή κοινωνία, η μέλισσα περνά στις σελίδες των βιβλίων με πολλούς τρόπους: Προσφέρει στα παιδιά γνώσεις πέρα από το σχολείο, καλλιεργεί την περιβαλλοντική ευαισθησία τους, παρουσιάζεται με χιούμορ, απαλύνει τον φόβο, δίνει αφορμές για σκέψη και μιλά για τη συνύπαρξη.
Μέλισσες, Μικρή Σελήνη, 5+
Κείμενο: Wojciech Grajkowski, Μετάφραση: Μαριάννα Ψύχαλου, Εικονογράφηση: Piotr Socha
Ένα μεγάλο, εντυπωσιακό και πολυβραβευμένο βιβλίο γνώσεων για τις μέλισσες, φτιαγμένο για να ξεφυλλίζεται και να διαβάζεται ξανά και ξανά, με την υπογραφή του Piotr Socha στις εικονογραφήσεις. Τα παιδιά γνωρίζουν τη ζωή στην κυψέλη, το σώμα της μέλισσας, τον χορό της, την παραγωγή του μελιού, τους εχθρούς και τους συμμάχους της, αλλά και τη μακρά σχέση της με τον άνθρωπο. Η μελισσοκομία, τα εργαλεία της, οι παλιές δοξασίες, τα είδη μελιού και η ανάγκη προστασίας των μελισσών περνούν μέσα από μεγάλες εικόνες με πολλές λεπτομέρειες και μικρά κείμενα που δεν κουράζουν.
Η Μελίνα και το μέλι, Ελληνοεκδοτική, 5+
Κείμενο: Βασιλική Τσουρή, Εικονογράφηση: Μαριάννα Φραγκούλη
Η Μελίνα δεν αγαπά ιδιαίτερα τις μέλισσες. Η γνωριμία της όμως με τον μελισσόκοσμο αλλάζει σιγά σιγά τον τρόπο με τον οποίο τις βλέπει. Μέσα από την ιστορία και οδηγό τη μελισσούλα Αθηνά, τα παιδιά μαθαίνουν τι προσφέρει η μέλισσα στη φύση, πώς φτιάχνεται το μέλι και τι συμβαίνει μέσα στην κυψέλη.
Το βιβλίο κρατά τον αφηγηματικό χαρακτήρα του παραμυθιού, αλλά προσθέτει στο τέλος παράρτημα με στοχευμένες πληροφορίες, που βοηθούν το παιδί να συνδέσει την ιστορία με τον πραγματικό κόσμο των μελισσών.
Το κοριτσάκι και η μέλισσα, Διόπτρα, 4+
Κείμενο και εικονογράφηση: Alison Jay, Μετάφραση: Αναστασία Αθηναίου
Ένα κοριτσάκι τρομάζει όταν μια μέλισσα μπαίνει στο δωμάτιό του. Στην αρχή σκέφτεται να την παγιδεύσει, όμως τελικά της προσφέρει νερό με ζάχαρη και έτσι ξεκινάει μια απρόσμενη φιλία. Χωρίς πολλά λόγια, το βιβλίο δείχνει πώς ένα παιδί μπορεί να αντιληφθεί διαφορετικά ένα πλάσμα που έως πρόσφατα φοβόταν, να παρατηρήσει τη θέση του στη φύση και την αλληλεξάρτηση με τον άνθρωπο και να σκεφτεί τι μπορεί να αλλάξει ακόμη και μέσα στην πόλη για να βοηθηθούν οι μέλισσες και να επανέλθει η ισορροπία στη φύση.
«Σπίτι όλων μας η Γη» φωνάζει ο Μπουλουμπίνος, παντού να ακουστεί!, Πατάκη, 5+
Κείμενο: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Εικονογράφηση: Francesca Cosanti
Ο Μπουλουμπίνος το μελισσάκι, αντί να ερωτευτεί τη βασίλισσά του όπως κάθε κηφήνας, αρχίζει να ερευνά γιατί αφανίζονται τα γειτονικά μελίσσια. Σύντομα καταλαβαίνει πως το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τις μέλισσες, αλλά τη Γη ολόκληρη.
Πείθει τη βασίλισσα και το μελίσσι του να κοιτάξουν πέρα από την κυψέλη, να μιλήσουν στα ζώα, να κινητοποιηθούν και τελικά να φτάσουν ως τον ΟΗΕ, ζητώντας άμεση δράση. Ιστορική στιγμή: ο πρώτος ομιλητής που δεν είναι άνθρωπος! Είναι ο Μπουλουμπίνος. Θα τον ακούσουν άραγε οι άνθρωποι;
Το βιβλίο ανήκει στη σειρά ΟΙΚΟΛΟΓΗΜΑΤΑ, που καλεί τα παιδιά να αναλάβουν δράση για την πρόληψη και την προστασία από τις φυσικές καταστροφές, ώστε μαζί να σταματήσουμε την κλιματική αλλαγή και να υπερασπιστούμε τη φυσική κληρονομιά και την αειφορία.
Δώσε λύση στο μελίσσι, Διόπτρα, 4+
Κείμενο και εικονογράφηση: Μαρίνα Γιώτη
Στην Κυψέλη υπάρχει μεγάλη αναστάτωση. Πρέπει να βρεθεί νέα βασίλισσα, όμως οι μέλισσες αρχίζουν να διαφωνούν: γιατί βασίλισσα και όχι βασιλιάς; Γιατί όχι πρόεδρος; Μήπως δεν χρειάζεται κανείς να είναι αρχηγός; Η απόφαση για εκλογές οδηγεί προεκλογικό αγώνα και τσακωμούς, ενώ οι μέλισσες παραμελούν τις δουλειές τους.
Ο Μίλτος και η Μελίνα, οι δυο ήρωες της Μαρίνας Γιώτη που ξεναγούν τα παιδιά στον μελισσόκοσμο, πρέπει να βρουν τρόπο να σωθεί το μελίσσι, σε μια ιστορία που μιλά στα παιδιά για τη δημοκρατία, την αξιοκρατία, την ευθύνη, την πολιτειότητα και το πώς επιλέγουμε τους ηγέτες μας. Το βιβλίο ανήκει στη σειρά Μελισσάκια στα θρανία.
Το Κάτι τι;, Διόπτρα, 4+
Κείμενο και εικονογράφηση: Μαρίνα Γιώτη
Ο χειμώνας έφτασε στη Μελισσούπολη και τα μελισσάκια αρχίζουν να ξεμένουν από τροφή. Μια μέρα το καπάκι της Κυψέλης ανοίγει και ένα λαμπερό φως απλώνεται παντού. Ένα γιγάντιο Κάτι εμφανίζεται αφήνοντας ένα παράξενο ζυμάρι, κλείνει το καπάκι και εξαφανίζεται. Τα μελισσάκια τρομοκρατούνται. «Τι ήταν αυτό;» «Τι θέλει από εμάς;» «Λέτε να ξανάρθει;» Οι ερωτήσεις έπεφταν βροχή μέσα στην Κυψέλη.
«Θέλει να μας καταστρέψει», είπε ο Φώντας ο Φρουρός.
«Θέλει να μας βοηθήσει», δήλωσε ο Φρίξος ο Κηφήνας.
«Θέλει να μας μάθει», κατέληξε η Ράνια η Παραμάνα.
Θα αφήσουν ο Μίλτος και η Μελίνα να καταστραφεί η Κυψέλη ή τελικά θα επικρατήσει η λογική; Ίσως χρειάζεται ένα μικρό βήμα πίστης για να προχωρήσουν παρακάτω. Το δεύτερο βιβλίο της σειράς Μελισσάκια στα θρανία μιλάει στα παιδιά για τον σεβασμό στις απόψεις των άλλων, τη σχέση λογικής και πίστης, αλλά και πώς αντιμετωπίζουμε τον φόβο μπροστά σε καθετί άγνωστο.
.
Η Λένα και η μέλισσα, Πατάκη, 4+
Κείμενο: Άννα Κουππάνου, Εικονογράφηση: Έφη Λαδά.
Η μικρή Λένα, που νιώθει πράγματι πολύ πολύ μικρή, θέλει να μάθει αν την αγαπούν οι δικοί της άνθρωποι. Ρωτάει τι είναι η αγάπη. Αν είναι μεγάλη σαν ήλιος ή μικρή σαν το φως που περνά μέσα από ένα δαχτυλίδι; Ποιος την έχει; Ποιος τη δίνει; Και πού χωράει; Μπορεί να είναι μικρή σαν μια μέλισσα; Ερωτήματα αναπάντεχα, που τη βοηθά να επεξεργαστεί η οικογένειά της με εξίσου αναπάντεχες απαντήσεις, τη συνοδεύουν από την παιδική ηλικία ως τα γεράματά της.
Ένα ποιητικό εικονογραφημένο βιβλίο, που μιλά στα μικρά παιδιά με τρόπο απλό, μα διόλου απλοϊκό, για την αγάπη που χωρά άλλοτε στο πολύ μικρό και άλλοτε στο πολύ μεγάλο. Το πέταγμα μιας μέλισσας, ενός μικρού πλάσματος που γλυκαίνει τη ζωή, κλείνει μια πολύχρονη φιλοσοφική διαδρομή αυτογνωσίας από τη ζωή έως τον θάνατο, όπου ο άνθρωπος, ισορροπώντας ανάμεσα στο μικρό και στο μεγάλο, το παντού και το πουθενά, το πριν και το μετά, απορεί, μαθαίνει, αμφισβητεί, ξαναρωτά, εξελίσσεται και δεν παύει να εκπλήσσεται.
Το Μελισσαρκουδάκι, Πατάκη, 3+
Κείμενο και εικονογράφηση: Nadia Shireen, Μετάφραση: Φίλιππος Μανδηλαράς
Ένας αρκούδος λατρεύει το μέλι τόσο πολύ, ώστε αποφασίζει να μεταμφιεστεί σε μέλισσα και να γραφτεί στο μελισσοσχολείο. Το σχέδιό του είναι να βρίσκεται όσο γίνεται πιο κοντά στο αγαπημένο του μέλι. Όμως οι μικρές μέλισσες τον δέχονται ως συμμαθητή, ώσπου η αλήθεια αποκαλύπτεται και η κυψέλη χρειάζεται βοήθεια.
Η Νάντια Σιρίν μάς χαρίζει μια ξεκαρδιστική ιστορία αναγνωστικής και οπτικής απόλαυσης για τη διαφορετικότητα και τη συμπερίληψη, την αποδοχή, τη συγχώρεση και τη χαρά να βρίσκει κανείς τη θέση του χωρίς να κρύβει για πάντα ποιος είναι.
Μια μέλισσα με… λύση!, Εκδόσεις Παπαδόπουλος, 4+
Κείμενο και εικονογράφηση: Λήδα Βαρβαρούση
Ένας ακόμη τίτλος από την επιτυχημένη σειρά Τρελοδαγκωνίτσες της αγαπημένης δημιουργού. Μια μικρή μελισσούλα ζει με τις αδελφές της στην κυψέλη. Διαβάζουν, παίζουν, διασκεδάζουν, μαθαίνουν και δουλεύουν πολύ. Όταν μια μέρα χάνει τις φίλες της και δεν τις βρίσκει πουθενά, πρέπει να ξεπεράσει τον φόβο της και να αναζητήσει λύση.
Με έμμετρο λόγο, ζωντανή εικονογράφηση και χιούμορ, το βιβλίο μιλά στα μικρά παιδιά για τη φιλία, την αγωνία του αποχωρισμού, την αποδοχή του διαφορετικού και τη χαρά που νιώθει ένα μικρό πλάσμα όταν τα καταφέρνει.
Μυστήρια στο Νηπιαγωγείο: Ο κόσμος των μελισσών, Εκδόσεις Παπαδόπουλος, 5+
Κείμενο: Βίκυ Ζωγοπούλου, Εικονογράφηση: Νικολέττα Φιλιππίδη
Στον κόσμο των μελισσών συμβαίνουν παράξενα πράγματα. Η βασίλισσα Μελίσση έχει εξαφανιστεί, κάποιος κάνει παρεμβολές πάνω από την πόλη της Μελωδίας και οι μέλισσες, αντί να φτιάχνουν εξάγωνα, μπερδεύονται με κύκλους, τετράγωνα και τρίγωνα. Τι συμβαίνει τελικά και στο δάσος της Χρυσαφένιας Βελανιδιάς οι μέλισσες εξαφανίζονται;
Στο πρώτο θεματικό βιβλίο της σειράς «Μυστήρια στο Νηπιαγωγείο», τα παιδιά ακολουθούν τους ήρωες, λύνουν γρίφους, παρατηρούν, σκέφτονται και κάνουν δραστηριότητες που συνδέουν την περιπέτεια με βασικές δεξιότητες και γνωστικούς στόχους του νηπιαγωγείου. Ένα εκπαιδευτικό βιβλίο που φέρνει τον κόσμο των μελισσών κοντά στα παιδιά της προσχολικής ηλικίας μέσα από μυστήριο και παιχνίδι, ώστε να επιτευχθεί ομαλά η μετάβασή τους στην επόμενη εκπαιδευτική βαθμίδα.
Ο πιο γλυκός χορός, Εκδόσεις Μεταίχμιο, 8+
Κείμενο: Σύρμω Μιχαήλ, Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια
Μία μελισσούλα που τη λένε Μπη μόλις βγήκε από το αυγό της. Παρατηρεί τον κόσμο γύρω της και μαθαίνει ποιος είναι ο ρόλος της μέσα στην κοινότητα των μελισσών. Με οδηγό το ένστικτό της και τις μεγαλύτερες μέλισσες, μαθαίνει όλα εκείνα τα θαυμάσια πράγματα από τον κόσμο των μελισσών, αλλά και κάτι ακόμα: να χορεύει!
