Ο Oliver Jeffers δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις. Τα εικονογραφημένα βιβλία του, τρυφερές ιστορίες για αγόρια που πιάνουν αστέρια, για ανεξάρτητα ελάφια, για πιγκουίνους που χάνουν τον δρόμο τους κι άλλες πολλές, βρίσκονται, ΟΥΠΣ, σχεδόν σε όλες τις παιδικές βιβλιοθήκες. Πίσω από τα απλά σχέδια και τα λιτά, προσεγμένα κείμενα, στέκεται ένας δημιουργός που αντιμετωπίζει τα παιδιά ως αυριανούς πολίτες με δικαιώματα και υποχρεώσεις.
Ο άνθρωπος που αποτυπώνει την ομορφιά και την πολυμορφία του πλανήτη μας στο βιβλίο Βρισκόμαστε εδώ, προσπαθώντας να εξηγήσει τον κόσμο στον νεογέννητο γιο του, δεν μπορεί να μείνει σιωπηρός όταν το Ισραήλ του Νετανιάχου και του Μπεν-Γκβιρ βομβαρδίζει νοσοκομεία, γκρεμίζει σχολεία, δολοφονεί αμάχους και απάγει πολίτες άλλων χωρών, επικαλούμενο άμυνα, ενώ επιδιώκει επέκταση.
Ο Jeffers, λοιπόν, γράφει χωρίς να μασάει τα λόγια του, συνοδεύοντας μια λιτή ασπρόμαυρη εικονογράφηση που περιορίζεται στην αντίθεση του λευκού των λέξεων και του μαύρου φόντου. We cannot normalise war crimes. Αναγκάζεται, φυσικά, να επαναλάβει το αυτονόητο, ότι η καταδίκη των εγκλημάτων πολέμου μιας κυβέρνησης δεν ισοδυναμεί με επίθεση στους Εβραίους ούτε στον ιουδαϊσμό, αποδομώντας την προπαγάνδα που συστηματικά ταυτίζει τον αντισιωνισμό με τον αντισημιτισμό για να φιμώσει τις αντιδράσεις των ανθρώπων που παρακολουθούν τη διάπραξη μιας γενοκτονίας.
Τι ακριβώς διδάσκει, λοιπόν, ο Jeffers σε εμάς, τους γονείς; Μας υπενθυμίζει ότι η γονεϊκότητα αποτελεί μια βαθιά πολιτική πράξη. Φέρνουμε παιδιά σε έναν κόσμο γεμάτο ταξικές ανισότητες, αδικίες, πολέμους και συστημική βία. Έχουμε χρέος να τα προετοιμάσουμε για αυτή την πραγματικότητα, χωρίς να τους φοράμε παρωπίδες. Δεν τους προσφέρουμε καμία απολύτως προστασία όταν τους κρύβουμε την αλήθεια για τα εγκλήματα του δυτικού κόσμου. Τους προσφέρουμε τα εφόδια να διεκδικήσουν μια καλύτερη κοινωνία, μόνο όταν τους μαθαίνουμε να αναγνωρίζουν την αδικία και να αντιστέκονται σε αυτήν με κάθε κόστος.
Τι έγραψε ο Jeffers, σε νυχτερινή προσωπική μου απόδοση:
Κάθε τόσο χρειάζεται να το επαναλαμβάνουμε: Το Ισραήλ του Νετανιάχου πρέπει να καταδικαστεί απερίφραστα για βαρύτατες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που διέπραξε εναντίον αθώων Παλαιστινίων αμάχων και εναντίον του λαού του Λιβάνου, καθώς και για την απαγωγή των εθελοντών από τον στολίσκο που επιχειρούσε να παραδώσει απολύτως αναγκαία ανθρωπιστική βοήθεια. Η κανονικοποίηση της βίας φαίνεται πως αποτελεί πλέον μέρος της στρατηγικής του.
Και κάτι άλλο που, δυστυχώς, χρειάζεται επίσης να επαναλαμβάνουμε: Όταν εναντιωνόμαστε στις πράξεις και τα εγκλήματα πολέμου που διέπραξαν ένα ισχυρό κράτος και οι ηγέτες του, δεν εναντιωνόμαστε στους πιστούς της θρησκείας που συνδέεται με το κράτος αυτό. Ο ιουδαϊσμός διδάσκει συμπόνια, δικαιοσύνη και ειρήνη. Ο Νετανιάχου έχει εγκαταλείψει αυτές τις αξίες. Η κριτική στο ισραηλινό κράτος δεν συνιστά κριτική στον εβραϊκό λαό.
Οι επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου ήταν κτηνώδεις και ορθώς καταδικάστηκαν. Αν και, δυστυχώς, πλέον είναι εμφανές ότι χρησιμοποιήθηκαν ως εφαλτήριο για την προαποφασισμένη και πολυπόθητη εδαφική επέκταση του κράτους του Ισραήλ.
Είναι εύκολο να αποσπαστεί η προσοχή μας από το ζήτημα, μέσα σε όλα τα υπόλοιπα παγκόσμια προβλήματα: την αυξανόμενη απώλεια θέσεων εργασίας λόγω της τεχνητής νοημοσύνης, το ολοένα και πιο ασταθές κλίμα, την απειλή ενός καταστροφικού πολέμου, τις συντριπτικές συνέπειες των ελλείψεων σε τρόφιμα και καύσιμα από την κρίση στα Στενά του Ορμούζ. Αν και ίσως αυτά αποδειχτούν το απαραίτητο ταρακούνημα για εξασφάλιση τροφής και ενέργειας με όρους βιωσιμότητας.
Όμως παντού στον κόσμο, είναι αδύνατον να αγνοήσουμε τις φρικτές συνέπειες της εδαφικής επέκτασης του Ισραήλ, υπό τον μανδύα της «άμυνας», ούτε τα χρήματα της AIPAC που χρησιμοποιούνται για να διαστρεβλώνουν και να δικαιολογούν τις πράξεις του στη Δύση.
Όποια κι αν είναι η πολιτική μας τοποθέτηση, θα έπρεπε να μπορούμε να συμφωνήσουμε τουλάχιστον σε αυτά: Καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να είναι υπεράνω ελέγχου. Και κανένας ανθρώπινος πόνος δεν μπορεί να γίνεται αποδεκτός ως τίμημα της εξουσίας.
Ο Oliver Jeffers είναι Βορειοϊρλανδός εικαστικός, συγγραφέας και εικονογράφος, από τους πιο αναγνωρίσιμους δημιουργούς σύγχρονων εικονοβιβλίων για παιδιά. Το έργο του επιστρέφει διαρκώς στον άνθρωπο, στη γη, στη συνύπαρξη και στην ευθύνη των ενηλίκων απέναντι στον κόσμο που παραδίδουν.
