Ο δεκάλογος της Μαρία Μοντεσσόρι

1. Μην αγγίζετε ένα παιδί παρά τη θέλησή του, εκτός αν υπάρχει λόγος ασφάλειας.

2. Μη μιλάτε με άσχημο τρόπο σε ένα παιδί και μη χρησιμοποιείτε άσχημα λόγια όταν αναφέρεστε σε αυτό κατά την απουσία του. Η γλώσσα διαμορφώνει την αυτοεικόνα.

3. Επικεντρωθείτε στο να ενισχύσετε και να βοηθήσετε να αναπτυχθούν τα θετικά στοιχεία και οι υπάρχουσες ικανότητες του παιδιού ώστε να μην αφήνουν χώρο για ανεπιθύμητες συμπεριφορές.

4. Βοηθήστε το να συμμετέχει ενεργά στην προετοιμασία του περιβάλλοντος μάθησης. Αφιερώστε σχολαστική και συνεχή φροντίδα σε αυτό. Βοηθήστε το παιδί να συνάψει εποικοδομητική σχέση με το περιβάλλον του. Δείξτε του το περιβάλλον μέσα στο οποίο κρύβονται τα μέσα που θα βοηθήσουν την ανάπτυξή του και υποδείξτε του την κατάλληλη χρήση τους. Στη μέθοδο Μοντεσσόρι, μιλάμε για προετοιμασμένο περιβάλλον και υλικά αυτοδιόρθωσης.

5. Να είστε πάντα έτοιμοι να ανταποκριθείτε στο κάλεσμα ενός παιδιού που έχει την ανάγκη σας και πάντα να ακούτε και να απαντάτε στο παιδί που σας απευθύνεται, χωρίς να διακόπτετε τη συγκέντρωση και τη ροή του λόγου του, όταν δεν ζητά βοήθεια.

6. Σεβαστείτε το παιδί που κάνει κάτι λάθος και μπορεί αργότερα να εντοπίσει μόνο του το λάθος και να διορθωθεί (αυτοδιόρθωση), αλλά να διακόψετε άμεσα και ρητά κάθε καταχρηστική χρήση του περιβάλλοντος και κάθε κίνηση που μπορεί να θέτει σε κίνδυνο το παιδί, το περιβάλλον του ή τους άλλους.

7. Σεβαστείτε το παιδί τη στιγμή που ξεκουράζεται ή τη στιγμή που παρακολουθεί άλλους να εργάζονται ή όταν συλλογίζεται τι έχει κάνει ή τι θέλει να κάνει. Μην το κατευθύνετε ούτε να το αναγκάζετε σε άλλες μορφές δραστηριοτήτων.

8. Βοηθήστε το παιδί που βρίσκεται σε αναζήτηση κάποιας δραστηριότητας και δεν μπορεί να βρει τι θέλει να κάνει. Πρακτικό tip: δώστε του επιλογές, ιδανικά από ράφι υλικών με σαφή παρουσίαση.

9. Να είστε ακούραστοι στο να επαναλαμβάνετε αυτό που θέλετε στο παιδί που αρνήθηκε λίγο νωρίτερα να σας ακούσει. Να βοηθάτε το παιδί να αποκτήσει ό,τι δεν έχει ακόμη κατακτήσει και να ξεπεράσει τις όποιες δυσκολίες του, ως ενήλικος οδηγός. Δημιουργείστε το μαθησιακό περιβάλλον με φροντίδα, εξοπλισμένοι με αυτοσυγκράτηση και σιωπή, χρησιμοποιώντας ήπια λόγια και γεμάτη αγάπη παρουσία. Κάντε αισθητή την παρουσία σας στο παιδί που βρίσκεται σε αναζήτηση και αποστασιοποιηθείτε από το παιδί που έχει βρει τις απαντήσεις του.

10. Πάντα να συμπεριφέρεστε στο παιδί χρησιμοποιώντας τους καλύτερους τρόπους σας και να του προσφέρετε τον καλύτερο εαυτό σας. Τα παιδιά μαθαίνουν από τη στάση μας, όχι από το κήρυγμα.

Ο δεκάλογος της Μαρία Μοντεσσόρι δεν είναι «συνταγή», αλλά πλαίσιο: παρατήρηση πρώτα, προετοιμασμένο περιβάλλον, ελευθερία μέσα σε σαφή όρια, και συνέπεια από τον ενήλικο: το παιδί οδηγεί, εμείς καθαρίζουμε τον δρόμο.

Διαβάστε:

• Σειρά Μοντεσσόρι στο σπίτι με το παιδί. Βιβλία από τις Junnifa Uzodike και Simone Davies. Όλα όσα χρειάζεται ο γονιός για να μεγαλώσει υπεύθυνα, ανεξάρτητα και χαρούμενα παιδιά.

• Μαθαίνουμε στο σπίτι με τη μέθοδο Μοντεσσόρι: Ιδέες και δραστηριότητες, Chiara Piroddi, Εκδόσεις Μεταίχμιο. Πρακτικές ιδέες για δραστηριότητες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη των δυνατοτήτων των παιδιών 1-5 ετών, ενισχύοντας παράλληλα την αυτοπεποίθηση και την αυτονομία τους.
• Μοντεσσόρι – 60 παιχνίδια και δραστηριότητες για μικρά παιδιά, Beth Wood, Εκδόσεις Μεταίχμιο. Εικονογραφημένο βιβλίο με στοχευμένες, απλές μοντεσσοριανές δραστηριότητες που μπορούν να πραγματοποιηθούν εύκολα στο σπίτι.
• Σειρά «Ο μικρός μου κόσμος», Caroline Fabre, Εκδόσεις Μεταίχμιο. Μια σειρά καρτονέ βιβλίων που αξιοποιεί τη μοντεσσοριανή προσέγγιση για τη γνωριμία των πολύ μικρών παιδιών με τον κόσμο μέσα από αληθινές φωτογραφίες.

• Σειρά Μοντεσσοριανή Βιβλιοθήκη. Τα βιβλία της σπουδαίας παιδαγωγού σε νέες μεταφράσεις με επιστημονική επιμέλεια της Ειρήνης Φαφαλιού. Εκδόσεις Καλειδοσκόπιο.