Στα σχολεία, οι προστριβές γονέων με τον/την εκπαιδευτικό δεν είναι πια εξαίρεση. Άλλοτε οι γονείς νιώθουν ότι το παιδί τους οι δάσκαλοι/-ες «δεν το καταλαβαίνουν» ή ότι «του έχουν βγει αυστηροί». Άλλοτε δυσανασχετούν με την ύλη, με τις εργασίες για το σπίτι ή τον τρόπο επικοινωνίας (φωνές, συνεχείς παρατηρήσεις, τιμωρίες, ελάχιστη ενθάρρυνση). Από την άλλη, πολλοί εκπαιδευτικοί βλέπουν γονείς που παρεμβαίνουν στο μάθημα, υποτιμούν την επαγγελματική τους κρίση ή απουσιάζουν από τις συναντήσεις και εμφανίζονται μόνο για να διαμαρτυρηθούν.
Όταν η σχέση χαλάσει, σπάνια φταίει μόνο η μία πλευρά. Ας εξετάσουμε τις γονεϊκές υποχρεώσεις. Ας πάμε στο πρακτικό κομμάτι: τι βοηθά να υπάρχει σταθερή, λειτουργική συνεργασία προς όφελος του παιδιού – αυτό μας νοιάζει, έτσι δεν είναι; Όχι να την πούμε στον/στην εκπαιδευτικό ή να βγούμε από πάνω…
Η ουσία: κοινός στόχος είναι η πρόοδος του παιδιού, όχι το «ποιος έχει δίκιο». Αν δεν το κρατήσουμε αυτό στο κέντρο, όλη η συζήτηση κινδυνεύει ανά πάσα στιγμή να παρεκτραπεί.
Κανόνες που γλιτώνουν χρόνο, ενέργεια και νεύρα
-
Ξεκινήστε πάντα με καλή πρόθεση. Η πρώτη επαφή να είναι ευγενική και συγκεκριμένη: ποιο είναι το ζήτημα, τι παρατηρείτε στο σπίτι, τι ζητάτε να μάθετε.
-
Δώστε χώρο στην επαγγελματική ματιά. Αφήστε τον/την εκπαιδευτικό να περιγράψει πώς βλέπει το παιδί στην τάξη πριν παραθέσετε τη δική σας οπτική. Το σχολείο και το σπίτι δεν είναι ίδιο περιβάλλον.
-
Ελάτε προετοιμασμένοι. Σημειώστε από πριν δυο τρεις ερωτήσεις. Αποφύγετε τον κατάλογο παραπόνων· ζητήστε στοιχεία και παραδείγματα, όχι γενικότητες. Και ακούστε πριν μιλήσετε.
-
Ζητήστε κριτήρια. Διαφωνείτε με τη βαθμολογία ή με την αντιμετώπιση; Ρωτήστε ποια ήταν τα κριτήρια αξιολόγησης, πώς μπορεί να βελτιωθεί το παιδί και τι θεωρεί ρεαλιστικό ο εκπαιδευτικός.
-
Κρατήστε το παιδί εκτός «διαπραγμάτευσης». Δεν μεταφέρουμε μηνύματα μέσω του παιδιού, δεν σχολιάζουμε απαξιωτικά τον ή την εκπαιδευτικό μπροστά του. Αυτή η συμπεριφορά, υπονομεύει και το σχολείο και το ίδιο το παιδί. (Φράση-κλειδί στο σπίτι: «Θα το λύσουμε με τη δασκάλα σου μαζί». Αποφεύγουμε κατηγορίες τύπου: «Δεν ξέρει τι της γίνεται».)
-
Συμφωνήστε μικρό πλάνο δράσης. Δύο βήματα, δύο εβδομάδες, επαναξιολόγηση. Π.χ. «διαβάζει με χρονόμετρο 15΄», «γράφει περιλήψεις 5 προτάσεων», «δοκιμάζουμε κάρτες λεξιλογίου». Χωρίς πλάνο, η κουβέντα ανακυκλώνεται ανούσια.
-
Επιλέξτε κανάλι και χρόνο επικοινωνίας. Μηνύματα αργά τη νύχτα και τηλέφωνα στο διάλειμμα δεν βοηθούν. Ζητήστε συγκεκριμένη ώρα και ραντεβού ιδανικά διά ζώσης.
-
Δώστε κρίσιμες πληροφορίες. Μαθησιακές δυσκολίες, διάγνωση, οικογενειακές αλλαγές, οικογενειακά προβλήματα, ύπνος, φάρμακα. Όχι για κουτσομπολιό, για παιδαγωγική προσαρμογή. Όλες οι οικογένειες αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Το να τις κρύψετε, μόνο κακό κάνει στο παιδί.
-
Ζητήστε ανατροφοδότηση με παράδειγμα. «Μπορείτε να μου δείξετε ένα γραπτό που θεωρείτε ικανοποιητικό και ένα οριακό, να δω τη διαφορά». Η σύγκριση ξεκαθαρίζει τις προσδοκίες.
-
Αποφύγετε τις απόλυτες ερμηνείες. «Το στοχοποιεί», «δεν το χωνεύει» είναι βαριές κατηγορίες. Πρώτα στοιχεία και συχνότητα, μετά συμπεράσματα.
-
Ασκήσεις αυτοσυγκράτησης. Αν έχετε θυμώσει, γράψτε το μήνυμα και στείλτε το την επόμενη μέρα, αφού το ξαναδιαβάσετε με ηρεμία. Ένα παρορμητικό mail χαλάει συνεργασίες για πάντα.
-
Πείτε και το θετικό. Μία φράση αναγνώρισης («ευχαριστώ για τον χρόνο», «εκτίμησα το σχόλιο στο τετράδιο») ανοίγει πόρτες που τα «γιατί;» τις κλείνουν.
-
Σε επιμονή προβλημάτων, αλλάξτε επίπεδο σωστά. Πρώτα συνάντηση με τον/την εκπαιδευτικό, μετά με τη διεύθυνση. Τεκμηριώστε, όχι «άκουσα ότι».
Τι να μην κάνετε ως γονείς
-
Μη συγκρίνετε με άλλα παιδιά. «Ο Κωστάκης πήρε άριστα, γιατί ο δικός μου όχι;». Άλλο προφίλ, άλλη διαδρομή. Χρησιμοποιήστε αυτοσύγκριση: «Σε σχέση με τον εαυτό του πριν 1 μήνα, πού βρίσκετε;»
-
Μη ζητάτε λιγότερη ύλη επειδή «δεν προλαβαίνουμε». Ζητήστε διαφοροποίηση ή σπάσιμο εργασιών, όχι εκπτώσεις στη μάθηση.
-
Μη «εξηγείτε» το παιδί. «Είναι ευαίσθητο», «βαριέται εύκολα». Δώστε στρατηγικές αντιμετώπισης, όχι ταμπέλες.
-
Μη μετατρέπετε κάθε δυσκολία σε ευθύνη του σχολείου. Το παιδί χρειάζεται και οικιακή ρουτίνα, ύπνο, όρια. Αυτά δεν τα αναλαμβάνει η τάξη.
Γιατί αξίζει η προσπάθεια
Οι εκπαιδευτικοί δουλεύουν με πολλά και πολύ διαφορετικά παιδιά, με ελάχιστους πόρους και σχεδόν μηδενική υποστήριξη. Οι περισσότεροι έχουν ευαισθησία και διάθεση να βοηθήσουν, αρκεί να βλέπουν σεβασμό και συνέπεια από την πλευρά των γονέων. Όταν οι γονείς σέβονται το έργο τους και διεκδικούν με καθαρό τρόπο, ο/η εκπαιδευτικός γίνεται σύμμαχος. Και αυτό μετράει περισσότερο από οποιονδήποτε βαθμό στο τέλος του τριμήνου/τετραμήνου.
