Ας σταματήσουν οι πτώσεις από τα σύννεφα. Ας σταματήσει η σιωπή των γονιών. Όσα διαδραματίζονται τις τελευταίες ώρες στη Βενεζουέλα, η σύλληψη του Μαδούρο και οι επιθέσεις σε άμαχο πληθυσμό, είναι η επικύρωση μιας νέας, παγκόσμιας κανονικότητας, που φέρει φαρδιά πλατιά την υπογραφή, με το προεδρικό Sharpie, του Ντόναλντ Τραμπ. Ο τραμπισμός οδήγησε στην εποχή της απόλυτης απενοχοποίησης, συχνά και της ηρωοποίησης, του “νταή ηγέτη”, που αποφασίζει, διατάζει και εξολοθρεύει χωρίς ηθικούς ενδοιασμούς, πέραν κάθε δημοκρατικής λογικής, χωρίς να κρατάει καν τα προσχήματα.
Χρήσιμες οι γεωπολιτικές αναλύσεις, αλλά μάλλον ανεπαρκείς για να εξηγήσουν το πολιτισμικό σοκ της θεσμικής κατοχύρωσης της βαρβαρότητας. Στη Βενεζουέλα δοκιμάζεται το νέο δόγμα: Δεν χρειάζεται να πείσεις Δεν χρειάζεται να έχεις δίκιο. Δεν χρειάζεται καν να τηρήσεις τα προσχήματα της δημοκρατίας. Χρειάζεται απλώς να είσαι αδίστακτος και να παίζεις το παιχνίδι των social media, ταΐζοντας τον αλγόριθμο με το κατάλληλο περιεχόμενο. Δεν συμβαίνει, δε, αυτό μόνο στη Βενεζουέλα, αν έχεις μάτια να το δεις…
Ε, πώς; Δεν του άξιζε του κοκέμπορα;
Εδώ ανοίγω μια παρένθεση για όσους νιώθουν μια (αμήχανη;) ανακούφιση , τύπου ο Μαδούρο είναι δικτάτορας που σπρώχνει κόκα (σε άλλους), καλά του έκανε ο Τραμπ, ο δημοκρατικά εκλεγμένος. Λέμε ναι στη ζωή, όχι στα ναρκωτικά. Ας σώσουμε μερικά ρουθούνια. Ξυπνήστε. Το να πανηγυρίζεις για την γκανγκστερική απαγωγή ενός ξένου ηγέτη, όσο απεχθής κι αν σου είναι, επειδή τη διέταξε ο Πορτοκαλής Πλανητάρχης είναι σαν να ανοίγεις την πόρτα του μαντριού στον λύκο για να φάει το μαύρο πρόβατο που ενοχλούσε την αισθητική σου. Το μαύρο πρόβατο πάει, κι εσύ ησύχασες προσωρινά. Αλλά ο λύκος είναι ακόμα στο μαντρί, ακόμα χορτάτος, μα μέσα. Χωνεύει και λιγουρεύεται (εντελώς τυχαία επιλογή ρήματος, πιστέψτε με) το επόμενο θήραμά του με τις δικές σου ευλογίες. Κι ας είναι ένα αρνάκι γάλακτος,
Σήμερα καταπατάται το Διεθνές Δίκαιο για τον “κακό” Μαδούρο. Αύριο, με το ίδιο ακριβώς επιχείρημα της “αποτελεσματικότητας”, ποιος εγγυάται ότι δεν θα αποφασιστεί κάτι ανάλογο για τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας, αν τυχόν εμποδίσουμε business plans του Λευκού Οίκου ή κάποιου άλλου δικτάτορα που φοράει το προσωπείο του δημοκράτη; Δεν υπάρχει ούτε δημοκρατία ούτε νομιμότητα à la carte.
Ο Τραμπ μιλάει σαν ιδιοκτήτης. Όχι μόνο της χώρας που (κακήν κακώς) τον εξέλεξε, αλλά και κάθε άλλης ξένης γης. “We’re going to run the country”, δήλωσε, σαν να περιγράφει την επιθετική εξαγορά μιας start-up και σίγουρα όχι τη διάσωση μιας κυρίαρχης κοινωνίας. Η θέση του πως “η επιχείρηση δεν θα μας κοστίσει ούτε δεκάρα” γιατί “θα αποζημιωθούμε από το χρήμα που αναβλύζει από τη βενεζουελάνικη γη” είναι μια απόλυτη κυνική ομολογία ληστείας του φυσικού πλούτου μιας χώρας. Να ξεκαθαρίσω, εδώ, ότι οποιοσδήποτε παραλληλισμός με διαφορετικά πρόσωπα και καταστάσεις δεν είναι διόλου συμπτωματικός.
Κήνσορες και θεράποντες – The 2026 edition
Ο Τραμπ είναι ο βασιλιάς μιας σειρά ηγετών-καρικατούρων, που αντιγράφουν το ύφος, τη ρητορική μίσους και την περιφρόνηση προς κάθε τι συλλογικό, εξαθλιώνοντας τους λαούς. Όσα θεωρούσαμε κεκτημένα χάρη στη συνολική πρόοδο της ανθρωπότητας, που πήρε μαθήματα σκληρά, κινδυνεύουν να γίνουν θρύψαλα, χωρίς αιτιολογία και χωρίς καμία απολύτως δικλείδα ασφαλείας.
Να το πω πιο απλά. Αν επιτεθεί στρατιωτικά οιοσδήποτε στην Ελλάδα, καμία απολύτως ξένη δύναμη δεν θα προτίθεται να μας συνδράμει στρατιωτικά – εκτός αν διαθέτει μισθοφόρους. Εδώ δεν μας συνέδραμαν οικονομικά, όταν χρειαστήκαμε. Αντιθέτως, μας ξεπουπούλιασαν και μας άφησαν πίσω τσουρουμαδημένους και καταθλιπτικούς. Εντωμεταξύ, γιατί αύριο μεθαύριο να μην κάνει και μια επιθεσούλα στη Γροιλανδία ο πρόεδρας; Ποιος θα τον εμποδίσει;
Η σιωπή των γονιών
Δεν έχει νόημα να γράψω σχετικά με το πώς θα εξηγήσουμε στα παιδιά ότι ο πλανητάρχης ανατρέπει καθημερινά όσες αξίες τους διδάσκουμε και πως παραβιάζει κατάφωρα κανόνες απαραίτητους για την όσο το δυνατόν πιο ειρηνική συνύπαρξη των λαών. Δεν υπάρχει καμιά αιτιολογία. Χρειάζεται μια ρητή καταδίκη του, με παραδείγματα από την καθημερινότητά σας. Τα παιδιά χρειάζονται έναν σταθερό κόσμο, που θα τους επιτρέψει να πραγματοποιήσουν τα όνειρά τους. Δεν τον βρίσκουν και κινδυνεύουν να παρασυρθούν από εντυπωσιακά και υποσχόμενα ψευδοαφηγήματα, που προσφέρουν προσωρινή ανακούφιση στον ψυχικό πόνο τους.
Η γονεϊκότητα, σε αυτό το πλαίσιο, δεν μοιάζει να στέκεται στο ύψος τον περιστάσεων, όχι όμως συνειδητά, αλλά εντός ενός παγκόσμιου συλλογικού τραύματος, αυτού της πανδημίας. Ταυτόχρονα, συνέβησαν κοινωνικές αλλαγές τόσο ραγδαίες και τεχνολογικά διαμεσολαβημένες, που οι περισσότεροι νέοι γονείς κατέρρευσαν, οικονομικά ή/και πνευματικά ή/και ψυχικά, πριν τις μεταβολίσουν. Τούτο είχε τραγικές κοινωνικές συνέπειες, μπροστά στις οποίες η συντριπτική πλειονότητα συνεχίζει να εθελοτυφλεί. Η γονεϊκότητα, λοιπόν, έχει μετεξελιχθεί για αρκετούς από εμάς σε μια σιωπηλή, απαθή παρακολούθηση της καταστροφής του μέλλοντός των παιδιών μας.
Ο τραμπισμός, του Τραμπ και των κάθε λογής τραμπίσκων, είναι ο τραμπουκισμός που παλεύουμε, τουλάχιστον στη θεωρία, να ξεριζώσουμε από τις σχολικές αυλές, τα εργασιακά περιβάλλοντα και την καθημερινότητά μας εν γένει. Η πιο εξελιγμένη μορφή μιας αδίστακτης εξουσίας, που έρχεται να επιβληθεί παντού στο άμεσο και διαφαινόμενο ως δυστοπικό μέλλον.
Και τι να πούμε; Όλα είναι μάταια…
Είναι σημαντικό, λοιπόν, οι γονείς να αφυπνιστούμε και να σταθούμε στο πλευρό των παιδιών μας, καταρχάς αποδομώντας με επιχειρήματα και παραδείγματα κάθε νταηλίκι και κάθε πράξη βίας. Τα παιχνίδια γονεϊκής ή και παιδικής εξουσίας στο σπίτι. Τους καβγάδες στις κούνιες. Την εγγενή σκληρότητα στον αγώνα επιβίωσης στη σχολική μικροκοινωνία. Τους ψυχολογικούς εκβιασμούς των συγγενών μας. Το ανάλγητο κράτος. Τις προσωπικές ατζέντες. Τη γενοκτονία στη Γάζα. Τις σφαγές της Χαμάς. Τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Τα γεγονότα στη Σομαλία. Την απαγωγή του Μαδούρο. Αποδοκιμάζουμε με επιχειρήματα και χωρίς αστερίσκους.
Έτσι, εμποδίζουμε την καλλιέργεια εξουσιαστικών πρακτικών και φιλοπολεμικών αισθημάτων ως ανάγκης για επιβίωση. Μην ξεχνάτε ότι τα παιδιά, ιδιαίτερα από την εφηβεία και έπειτα, ενημερώνονται με τρόπους που δεν κατανοούμε ούτε ελέγχουμε πλήρως. Και δεν έχουν, δυστυχώς, στη συντριπτική τους πλειονότητα, ούτε τη γνώση ούτε την κρίση να επιλέξουν πλουραλιστική ενημέρωση. Χρειάζεται, λοιπόν, να είναι εξοικειωμένα με την πραγματικότητα με οδηγούς εμάς – και όχι random influencers και youtubers, ανίδεους και επικίνδυνους.
Ο δυνατός αποφασίζει, ανακοινώνει, επιβάλλει. Αυτό το δόγμα κατέστρεψε πολλάκις την ανθρωπότητα ιστορικά και είναι απόλυτα καταδικαστέο. Όμως, καθώς τα τραύματα από τις φρικαλεότητες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου σβήνουν μαζί με όσους τις έζησαν, ανοίγει ο δρόμος για νέες ανακατατάξεις εδαφών και γεωπολιτικές αλλαγές, προς όφελος λίγων και εκλεκτών. Εξ ου και βλέπουμε συντονισμένες προσπάθειες ιστορικού αναθεωρητισμού, με την “αρωγή” της κοινωνικής δικτύωσης, της τεχνητής νοημοσύνης και της απαξιωμένης εκπαίδευσης.
Έβγαλε βρώμα η ιστορία ότι ξοφλήσαμε
Πρώτα η ιστορία επαναλήφθηκε ως φάρσα. Έπειτα ως τραγωδία. Τώρα πια, κάθε ξεχωριστή “ιστορική αλήθεια” πολλαπλασιάζεται με τη μορφή στρεβλωμένων μετα-αφηγήσεων, συχνά εντελώς τεχνητών, μα απόλυτα πιστευτών από ένα νεανικό κοινό χωρίς γνώση του αναλογικού κόσμου, χωρίς ψηφιακό γραμματισμό, με χαμηλό εκπαιδευτικό επίπεδο και επιβαρυμένη ψυχική υγεία. Αλλά και από κοινό μεγαλύτερης ηλικίας που πιστεύει ό,τι γράφουν και προβάλλουν τα μέινστριμ, και διαχρονικά ελεγχόμενα, μίντια.
Παρεμπιπτόντως, η Ελλάδα δεν ανήκει στους “δυνατούς”, παρά τις εθνικιστικές φαντασιώσεις μας και τις κορώνες περί γεωστρατηγικής υπεροχής. Οι αυθαιρεσίες των σύγχρονων ηγετών, που συχνά εξαίρονται ως “αποφασιστικότητα” από τα ελεγχόμενα ΜΜΕ, μπορούν κάλλιστα να μας εμπλέξουν σε συρράξεις – κάτι αδιανόητο έως πρόσφατα, παρά το διαρκές πολεμικό κλίμα που ανέκαθεν καλλιεργείτο, προς εξυπηρέτηση εξοπλιστικών οργίων, που συνεχίζουν να βιάζουν την πολύπαθη ελληνική οικονομία.
Για πρώτη φορά στην ιστορία, οι σύγχρονοι γονείς, με την επιστημονική γνώση στη φαρέτρα μας, προσπαθούμε να μεγαλώσουμε ανθρώπους με ενσυναίσθηση, με σεβασμό στη διαφορετικότητα, να σπάσουμε τα διαγενεακά τραύματα. Χτίζουμε παλάτια στην άμμο, ενώ ο βοριάς φυσάει ήδη. Προσπαθούμε να μεγαλώσουμε πολίτες για έναν κόσμο που θα έπρεπε να προχωράει μπροστά, ενώ ταυτόχρονα κάνουμε ότι δεν βλέπουμε πως η πραγματικότητα καλπάζει με… όπισθεν.
Ο θρίαμβος της ματσίλας του Τραμπ –και η ανησυχητική απήχησή του στους νέους άντρες– μας τρίβει στα μούτρα ότι οι αξίες μας (ευγένεια, αλληλεγγύη, διάλογος, αποδοχή, σύνδεση, ποιοτικός χρόνος) θεωρούνται πλέον αδυναμίες για “losers”. Στον δυστοπικό κόσμο των πάμπλουτων άπληστων και αδηφάγων “πολιτικών ανδρών”, που παλεύουν για το ποιος θα αρπάξει περισσότερα από την πλουσιοπάροχη πίτα, επιβιώνει το αγριότερο κτήνος. Επιστροφή στους νόμους της βαθιά πατριαρχικής ζούγκλας.
Για σένα που νομίζεις ότι η δική σου σειρά δεν θα φτάσει ποτέ…
Ας είμαστε ειλικρινείς. Κάθε φορά που ανεχόμαστε τον εκφασισμό της καθημερινότητας, κάθε φορά που «κατανοούμε» τον αυταρχισμό στο όνομα του οποιουδήποτε αφηγήματος, βάζουμε κι εμείς ένα χεράκι στην επιστροφή του φασισμού ως αποδεκτού διοικητικού μοντέλου. Στην απόλυτη ξεφτίλα της δημοκρατίας, που έχει προ πολλού απολέσει το κεφαλαίο Δέλτα της. Το παρέδωσε μετά βαΐων και κλάδων στη διαπλοκή και τη δικτύωση – κι ας κρατώ εγώ το πεζό σύμβολο ως μια μικρή επαναστατική πράξη. Τελικά, λοιπόν, κάθε αυθαιρεσία που γεννάει αντίδραση μόνο σε μερίδα των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης, νομιμοποιείται, μονιμοποιείται και περνά στη γλώσσα, στις σχέσεις, στις πράξεις, στη συμπεριφορά και στα ίδια μας τα σώματα.
Η Βενεζουέλα είναι μίλια μακριά, αλλά ο Τραμπ είναι ιδέα και οι ιδέες ταξιδεύουν πιο γρήγορα από όσο αντιλαμβανόμαστε. Όσο κοιτάμε αμήχανα σε ζωντανή μετάδοση την απαγωγή του Μαδούρο και της συζύγου του, έτσι απλά, γιατί το είπε ο POTUS, τα σαθρά θεμέλια του κόσμου μας καθιζάνουν. Γινόμαστε ξανά παθητικοί θεατές της φρίκης, μάρτυρες μιας εποχής που αποφάσισε πάλι να κανιβαλίσει τα παιδιά της, δηλαδή τα δικά μας παιδιά, ακόμα και να τα θυσιάσει σε ενορχηστρωμένες συρράξεις οπουδήποτε στον κόσμο, για να χορτάσει τον εγωισμό και τους τραπεζικούς λογαριασμούς των ηγετών της. Ετοιμάζονται να πάνε να πολεμήσουν, για το γούστο των κοινωνικών ελίτ, εκπαιδευόμενα στον πολεμοχαρή λόγο μέρους reels του TikTok, στρατιωτάκια ακούνητα, αμίλητα, αγέλαστα. Μέρα ή νύχτα. Νύχτα βαθιά.
Τι ακριβώς περιμένουμε; Να έρθει η σειρά μας; Αργήσαμε.
