Highlights
- Ο Ορφέας επιστρέφει στο τρίτο βιβλίο της σειράς, αυτή τη φορά μέσα στο σχολικό περιβάλλον και απέναντι στον φόβο που γεννά ο εκφοβισμός.
- Ο Γίγαντας εμφανίζεται ως προστατευτική και ενισχυτική μορφή, βοηθώντας το παιδί να καταλάβει τι του συμβαίνει και να σταθεί με περισσότερο θάρρος.
- Η ιστορία αντιμετωπίζει το bullying ως υπόθεση ολόκληρης της σχολικής κοινότητας, όχι μόνο ως σύγκρουση ανάμεσα σε δύο παιδιά.
- Το βιβλίο ανήκει στα παιδικά βιβλία συμπεριφοράς: χρησιμοποιεί την αφήγηση ως αφορμή για συζήτηση γύρω από τον φόβο, τα όρια, την ενσυναίσθηση και την καλοσύνη.
- Ο Γίγαντας στο σχολείο εντάσσεται στο ευρύτερο σύμπαν γονεϊκής συμβουλευτικής και συναισθηματικής αγωγής που έχει χτίσει ο Ιωάννης Γλωσσόπουλος γύρω από τον Ορφέα.
Στο Ένας γίγαντας στο σχολείο, το τρίτο βιβλίο της σειράς των Εκδόσεων Διόπτρα με πρωταγωνιστή τον Ορφέα, ο παιδοψυχολόγος Ιωάννης Γλωσσόπουλος μεταφέρει τον μικρό του ήρωα και όσα τον προβληματίζουν στο σχολικό περιβάλλον. Δημιουργεί έτσι ένα παιδικό βιβλίο συμπεριφοράς, για το bullying, την ενσυναίσθηση και τη μαγική δύναμη της φιλίας, που μπορεί να μεταμορφώσει ακόμα και τους πιο σκληρούς ανθρώπους σε καλούς φίλους.
Λίγα λόγια για την ιστορία
Ο Ορφέας φοβάται να πάει στην τάξη, γιατί ο καινούργιος του συμμαθητής, ονόματι Τούφας, είναι ένα μεγαλόσωμο αγόρι που τον κάνει να αισθάνεται μικρός και αδύναμος. Μολονότι ο Ορφέας προσεγγίζει αρχικά τον Τούφα με σκοπό να γίνουν φίλοι, εκείνος αντιδρά με προσβλητικό τόνο και τον βάζει στο στόχαστρό του. Του φορτώνει ένα παρατσούκλι, τον κυνηγάει, τον σπρώχνει, του πετάει την τσάντα. Ο Ορφέας μοιράζεται την ανησυχία του με την οικογένειά του, που τον στηρίζει ακούγοντάς τον, επικυρώνοντας τα συναισθήματά του, ενισχύοντας την αυτοπεποίθησή του με τα κατάλληλα λόγια αναζητώντας λύσεις .
Όμως η στήριξη του παππού και των γονιών του δεν αρκεί για να ηρεμήσει τον Ορφέα. Καθώς δυσκολεύεται να κοιμηθεί, με το μυαλό του στο επόμενο πρωινό, εύχεται να είχε κάποιον να τον βοηθήσει. Λίγη ώρα μετά, εμφανίζεται ένας γίγαντας, παράξενος και τρυφερός μαζί, με σκοπό να τον βοηθήσει να ξαναβρεί το θάρρος του στο σχολικό περιβάλλον και να μη φοβάται τον Τούφα.
Τελικά, η συναισθηματική φαρέτρα του Ορφέα γεμίζει και από τα λόγια του Γίγαντα – που εξηγεί με απλά λόγια τον μηχανισμό που κρύβει πίσω του ο σχολικός εκφοβισμός. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Τούφας συνεργάζεται, με τη σειρά του, με τον Γίγαντα, εξομολογείται τους προσωπικούς του φόβους και αγωνίες και η αυλή του σχολείου γεμίζει καλοσύνη.
Εργαλείο πρώτης συζήτησης για το bullying
Ο Γίγαντας στο σχολείο, σε εικονογράφηση του Γιάννη Σκουλούδη, ανήκει καθαρά στα σύγχρονα παιδικά βιβλία συμπεριφοράς. Με άλλα λόγια, γράφτηκε για να μιλήσει σε παιδιά και ενηλίκους για τον σχολικό εκφοβισμό, τον φόβο και την ενσυναίσθηση, για τη σημασία της καλοσύνης, τη δύναμη που κρύβουν συνήθως οι βουβοί θεατές, μα και για τη δυνατότητα αλλαγής της συμπεριφοράς του θύτη. Η εικονογράφηση κρατά φωτεινό το περιβάλλον, με έντονα χρώματα και μορφές μάλλον καθησυχαστικές παρά απειλητικές.
Το βιβλίο συνεχίζει το σύμπαν που έχει ήδη χτίσει ο Γλωσσόπουλος γύρω από τον Ορφέα και συνδέεται με τη γενικότερη δουλειά του στον χώρο της γονεϊκής συμβουλευτικής. Αυτό εξηγεί και τη βασική του κατεύθυνση. Το παραμύθι λειτουργεί ως εργαλείο πρώτης συζήτησης μέσα στο σπίτι ή στην τάξη.
Όσοι γονείς φοβούνται το bullying και αναζητούν ένα ήπιο βιβλίο για να ανοίξουν με τα παιδιά το θέμα του εκφοβισμού και της δυναμικής που κρύβεται πίσω του, πιθανόν θα το βρουν χρήσιμο. Όσοι περιμένουν μεγαλύτερη αφηγηματική ελευθερία, θα σταθούν μάλλον στην εμφανή διδακτική του πρόθεση. Σε κάθε περίπτωση, θύτες, θεατές και θύματα συνήθως εναλλάσσονται ως ρόλοι, επομένως ο γονιός μπορεί να το χρησιμοποιήσει τοποθετώντας το παιδί σε κάθε πιθανή θέση.
Ο Γίγαντας εδώ, εκτός από καθησυχαστική εσωτερική φωνή του Ορφέα, μπορεί να ταυτιστεί με τον εκπαιδευτικό, χάρη στον οποίον μπορεί να διαμορφωθεί μια κουλτούρα καλοσύνης και σεβασμού μέσα στην τάξη. Εργαλεία του είναι οι σαφείς και σταθεροί κανόνες, τα όρια, η ενεργή διδασκαλία της ενσυναίσθησης και η εφαρμογή της στην πράξη.
Το σύμπαν του Ορφέα
Πριν από τον Γίγαντα στο σχολείο, ο Ορφέας είχε εμφανιστεί σε δύο ακόμη βιβλία του Ιωάννη Γλωσσόπουλου. Στο Θα σε περιμένω, ο μικρός ήρωας μαθαίνει ότι θα αποκτήσει αδελφάκι και περιμένει την άφιξή του, ενώ φαντάζεται τις στιγμές που θα μοιραστούν. Το βιβλίο κινείται γύρω από την αναμονή, τη μεταβατική φάση στην οποία βρίσκεται η οικογένεια και την προετοιμασία του παιδιού για τον ερχομό ενός νέου μέλους.
Στο Γίνε Αϊ-Βασίλης, ο Ορφέας θέλει να πάει στον Βόρειο Πόλο και να γίνει ο ίδιος Αϊ-Βασίλης. Η ιστορία στήνεται γύρω από μια λίστα πράξεων αγάπης, –καλοσύνη, χαρά, παιχνίδι, βοήθεια, τραγούδι–, και οδηγεί το παιδί στην ιδέα ότι το «πνεύμα» των Χριστουγέννων βρίσκεται σε όσα απλά μπορεί να προσφέρει στους άλλους.
Τα τρία βιβλία δείχνουν καθαρά τη λογική της σειράς: Ο Ορφέας δεν ζει τυχαίες περιπέτειες. Ο Γλωσσόπουλος έχει πλάσει ένα παιδί-οδηγό, μέσα από την καθημερινότητα του οποίου μπαίνουν στο οικογενειακό τραπέζι συγκεκριμένα θέματα συμπεριφοράς και συναισθηματικής αγωγής. Στο πρώτο βιβλίο η αφορμή είναι το νέο αδελφάκι, στο δεύτερο η προσφορά και η χριστουγεννιάτικη καλοσύνη, στο τρίτο ο σχολικός εκφοβισμός – στον οποίον δείχνουμε εξ αρχής μηδενική ανοχή.
Τα παραπάνω συνδέονται με τη γενικότερη δουλειά του Ιωάννη Γλωσσόπουλου, παιδοψυχολόγου και σύμβουλου γονέων, δημιουργού των Ονειροβατών, μιας ομάδας που από το 2011 επισκέπτεται σχολεία με κουκλοθέατρο και εκπαιδευτικά προγράμματα συναισθηματικής αγωγής, καθώς και του KidNest, μιας πλατφόρμας και κοινότητας για γονείς. Το KidNest συστήνεται ως χώρος υποστήριξης για γονείς που νιώθουν μόνοι, κουρασμένοι ή γεμάτοι ενοχές, με στόχο τη σύνδεση του γονιού με τον εαυτό του και με το παιδί.
Με αυτή την έννοια, ο Γίγαντας στο σχολείο μπορεί μεν να διαβαστεί ως μεμονωμένο παραμύθι, αλλά εντάσσεται σε ένα διαμορφωμένο σύμπαν γονεϊκής συμβουλευτικής, σχολικών δράσεων και παιδικών ιστοριών με σαφή παιδαγωγικό προορισμό. Αυτό εξηγεί και τα όριά του. Είναι μια ιστορία-εργαλείο πρόληψης, μια αφορμή για διάλογο και καλλιέργεια θετικού και ασφαλούς κλίματος στο σπίτι, στην τάξη και στην αυλή.
Η δύναμή του βρίσκεται στο ότι μπορεί πράγματι να ανοίξει μια πρώτη συζήτηση με μικρά παιδιά για τον φόβο, τον εκφοβισμό και τη στάση απέναντι στο παιδί που πληγώνει. Η επιφύλαξή μου αφορά τη λογοτεχνική του αυτονομία: η ιστορία υπηρετεί εξαρχής ένα (ευγενές το δίχως άλλο) συμπέρασμα, χωρίς, όμως, να ανοίγει απρόβλεπτα τον δρόμο της.
Το βιβλίο του Ιωάννη Γλωσσόπουλου Ένας Γίγαντας στο Σχολείο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα σε εικονογράφηση του Γιάννη Σκουλούδη.Για το βιβλίο υπάρχει εκπαιδευτικό υλικό, που μπορείτε να βρείτε εδώ.
