Highlights
- Ένα εικονογραφημένο παιδικό βιβλίο για τα συναισθήματα γίνεται αφορμή να σκεφτούμε όσα δεν μάθαμε να αναγνωρίζουμε και να εκφράζουμε ως παιδιά.
- Η παραβολή του ξενοδοχείου δίνει στα παιδιά μια εικόνα απλή, αλλά όχι απλοϊκή, για τον τρόπο με τον οποίο τα συναισθήματα έρχονται, μένουν, αλλάζουν και φεύγουν.
- Το βιβλίο χρειάζεται πρώτα να διαβαστεί από τους ενήλικους ως εργαλείο αυτογνωσίας.
- Οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί δεν μπορούν να μιλήσουν στα παιδιά για τα συναισθήματα, αν δεν έχουν πρώτα εξερευνήσει τον δικό τους εσωτερικό χώρο.
- Η αξία του βιβλίου βρίσκεται στην κεντρική ιδέα του: τα συναισθήματα δεν διώχνονται, έρχονται, φιλοξενούνται, αλλάζουν, φεύγουν, επιστρέφουν και πάντα έχουν το δικό τους δωμάτιο.
Κι αν το Ξενοδοχείο των Συναισθημάτων ήταν το βιβλίο που χρειαζόμουν;
Συχνά, με αφορμές σύγχρονες αναγνώσεις, αναρωτιέμαι πώς θα είχε εξελιχθεί η ζωή μου, αν στην παιδική μου ηλικία δεν διάβαζα μόνο μυθοπλασία, μυθολογία, κόμικς και εγκυκλοπαίδειες – ό,τι δηλαδή υπήρχε τότε διαθέσιμο. Θα είχε αλλάξει κάτι ουσιαστικά αν είχα στα χέρια μου και μια ευρύτατη γκάμα παιδικών βιβλίων γνώσεων,
βιβλίων συμπεριφοράς, βιβλίων για σχεδόν τα πάντα, βιβλίων που δεν αφήνουν κανένα ακανθώδες θέμα ή προβληματισμό αδούλευτο; Ένα παιδικό βιβλίο για τα συναισθήματα, ας πούμε. Η απάντηση είναι μάλλον θετική, παρόλο που ποτέ δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι για τα “what if…” σενάρια.
Μόλις τελείωσα τη μελέτη του εικονογραφημένου βιβλίου της Lidia Brankovic “Το ξενοδοχείο των συναισθημάτων”, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Διόπτρα σε μετάφραση της Τζέμας Δεσύλλα, άρχισα να σκέφτομαι πώς θα μπορούσε να αξιοποιηθεί η εξαιρετική ιδέα της δημιουργού από γονείς και εκπαιδευτικούς, ώστε τα παιδιά να την κατανοήσουν σε όλο της το μεγαλείο.
Τότε θυμήθηκα για άλλη μια φορά πως όταν ήμασταν εμείς παιδιά (και βασικά μέχρι πριν από λίγα χρόνια) κανείς δεν μας μιλούσε αναλυτικά για όσα αισθανόμαστε και τη σημασία τους. Νομίζω πως ξέραμε πέντ’ έξι βασικά: Χαρά, λύπη, θυμός, ντροπή, αγάπη, μίσος, ζήλια. Και αυτά τα λίγα τα προσεγγίζαμε επιφανειακά.
Η στάση της εποχής ήταν να μην εκφράζουμε έντονα όσα νιώθαμε. Να τιμωρούμαστε όταν τα εκφράζαμε με τρόπο δυσάρεστο ή ενοχλητικό για τους ενήλικους. Να τα καταπιέζουμε και να τα απωθούμε. Να πληγωνόμαστε. Πολλές φορές, τα τραύματά μας κακοφόρμισαν. Με τα γνωστά αποτελέσματα…
Σήμερα, οι οικογένειες και τα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα έχουν άπειρο υλικό προκειμένου να προσεγγίσουν τον ανθρώπινο συναισθηματικό κόσμο εξ απαλών ονύχων. Μέσα από αυτό, τα παιδιά μαθαίνουν να αναγνωρίζουν και να ονοματίζουν με σχετική ακρίβεια αυτό το οποίο αισθάνονται και κατ’ επέκταση να το διαχειρίζονται καλύτερα.
Η συγγραφέας έφτιαξε το βιβλίο μετά την προσωπική εμπειρία της με συναισθηματικές διαταραχές. Την ευχαριστώ που είχε τη δύναμη και το ταλέντο να μοιραστεί τόσο δημιουργικά μια τόσο σκληρή εμπειρία.
Έχουμε, λοιπόν, μια παραβολή με ένα ξενοδοχείο, βγαλμένο σαν από ταινία του Wes Anderson, τη διευθύντριά του και τους ενοίκους του. Όπου ξενοδοχείο βάλτε το Σώμα (ή την Ψυχή), όπου διευθύντρια βάλτε τον Εαυτό, όπου ενοίκους βάλτε τα Συναισθήματα.
Αμέτρητα συναισθήματα, διαφορετικών σχημάτων, χρωμάτων και μεγεθών, με διαφορετικές συμπεριφορές και διαφορετικές ονομασίες, μπαινοβγαίνουν στο κτίριο με φρενήρεις ρυθμούς και ιδιαίτερες απαιτήσεις. Μερικά δεν είναι και τόσο συνεργάσιμα, άλλα χρειάζονται χώρο, άλλα πάλι αλλάζουν κάθε τόσο μορφή, προς το χειρότερο. Δύσκολη η δουλειά της διευθύντριας. Μα όχι ακατόρθωτη.
Όπως εξηγεί, σταδιακά έχει μάθει τα “χούγια” του κάθε ενοίκου της και, μόλις αντιληφθεί την έλευσή του, του προσφέρει όσα χρειάζεται, ώστε να μείνει, να φύγει ή χαλαρώσει τόσο ώστε να αλλάξει μορφή. Εξυπακούεται ότι καμιά μέρα δεν είναι ίδια με τις άλλες. Υπάρχουν μέρες εύκολες και μέρες δύσκολες, ανάλογα με τη σύνθεση των φιλοξενουμένων, γι’ αυτό και η διευθύντρια δεν βαριέται ποτέ.
Ξέρει, για παράδειγμα, πόσο δύσκολος “πελάτης” είναι το Άγχος. Ξέρει, όμως, και πόσο βοηθητική είναι η Ευγνωμοσύνη. Ζορίζεται με τις φωνές του Θυμού, μα χαλαρώνει με την παρουσία της Αγάπης. Ξέρει, τέλος, ότι όποιο συναίσθημα κι αν επισκεφτεί το ξενοδοχείο είναι περαστικό. Γιατί τα συναισθήματα ταξιδεύουν συνέχεια, σε πολλά διαφορετικά ξενοδοχεία σε ολόκληρο τον κόσμο…
Η εξερεύνηση του μυστηριώδους και περίπλοκου κόσμου των συναισθημάτων δεν είναι εύκολη υπόθεση. Η προσέγγισή τους, η εικονοποιία τους, η αποδοχή τους και η συμφιλίωση μαζί τους μόνο βοηθητική μπορεί να είναι. Αλλά, ακόμα και για αυτό το βιβλίο, που είναι από τα καλύτερα του είδους του, –με κείμενο και εικονογράφηση που αλληλοσυμπληρώνονται, με λέξεις και χρώματα ταιριαστά μεταξύ τους, με ευφυείς απεικονίσεις κάθε συναισθήματος ξεχωριστά–, επαναλαμβάνω το εξής:
Αν δεν το μελετήσουμε καλά οι φροντιστές, αν δεν το κατανοήσουμε βαθιά, αν δεν λυτρωθούμε πρώτα εμείς από τυχόν συναισθήματα που μας κρατούν πίσω και δεν συμφιλιωθούμε με την πραγματικότητα, δύσκολα θα μπορέσουμε να εξασφαλίσουμε τη συναισθηματική ισορροπία στα παιδιά μας.
Προτείνω, λοιπόν, πριν βουτήξουμε παρέα στις σελίδες του, πριν κλείσουμε οικογενειακό δωμάτιο, πριν κάτσουμε όλοι μαζί στο εστιατόριο για φαγητό, πριν αράξουμε, μεγάλοι και μικροί, στον κήπο του για να χαλαρώσουμε ή να τσακωθούμε, να περιηγηθούμε για λίγο μόνοι μας σε κάθε δωμάτιο και στους δημόσιους χώρους του. Έτσι, θα διαπιστώσουμε πόσο καλά γνωρίζουμε ή όχι τους ενοίκους του.
Μόλις διακριβώσουμε ότι το έχουμε “χαρτογραφήσει” τόσο καλά όσο η διευθύντριά του, όταν σιγουρευτούμε πως καταφέρνουμε να τα βγάζουμε πέρα, ακόμα κι όταν το ξενοδοχείο έχει 100% πληρότητα, τότε μπορούμε να μοιραστούμε αυτό το μυστικό καταφύγιο με όλη μας την οικογένεια και να αναζητήσουμε εκεί όσο το δυνατόν πιο ευχάριστες στιγμές. Αν στείλουμε τα παιδιά μας κατευθείαν μόνα τους, χωρίς εμάς ως πεπειραμένο συνοδοιπόρο, δεν είμαι σίγουρη αν η πανέμορφη αυτή παραβολή θα λειτουργήσει ή θα τα μπερδέψει περισσότερο.
Συμπερασματικά, βάζουμε πρώτα σε τάξη το δικό μας ξενοδοχείο των συναισθημάτων, ώστε έπειτα, με αυτογνωσία και αυτοπεποίθηση, να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να εξερευνήσουν το δικό τους.
Views: 68
Tags
Lidia Brankovic,
αγάπη,
άγχος,
αυτογνωσία,
βιβλία για την ψυχική υγεία,
βιβλία γνώσεων για παιδιά,
γονείς και παιδιά,
εικονογραφημένα βιβλία,
Εκδόσεις Διόπτρα,
εκπαιδευτικοί,
ενήλικοι και παιδιά,
ευγνωμοσύνη,
θυμός,
λύπη,
παιδικά βιβλία,
παιδικά βιβλία για συναισθήματα,
παιδική ηλικία,
συναισθήματα παιδιών,
συναισθηματική αγωγή,
συναισθηματικός κόσμος,
Τζέμα Δεσύλλα,
Το ξενοδοχείο των συναισθημάτων,
χαρά
