Κοινοποιούμε την επιστολή που έστειλε το Ελληνικό Δίκτυο Θεάτρου για Παιδιά και Νεαρά Άτομα (ASSITEJ Greece) στην Υπουργό Παιδείας κ. Ζαχαράκη, αναφορικά με το νέο θεσμικό πλαίσιο για τις σχολικές μετακινήσεις (ΦΕΚ 5344/Β/31-08- 2026) και την αναστάτωση που έχει αυτό επιφέρει στην εκπαιδευτική και πολιτιστική/θεατρική κοινότητα.
Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,
Ως «Ελληνικό Δίκτυο Θεάτρου για Παιδιά και Νεαρά Άτομα» (ASSITEJ Greece), ενημερωθήκαμε αμέσως για τις νέες ρυθμίσεις του θεσμικού πλαισίου σχετικά με τις σχολικές μετακινήσεις (ΦΕΚ 5344/Β/31-08-2026).
Αρχικά, χαιρετίζουμε τη θεσμοθέτηση του κατώτατου ορίου έξι (6) εκπαιδευτικών επισκέψεων ανά σχολικό έτος. Πρόκειται για μια απόφαση που αναγνωρίζει έμπρακτα τη σημασία της βιωματικής μάθησης, την οποία τα μέλη του Δικτύου μας υπηρετούν με συνέπεια επί σειρά ετών.
Εντούτοις, η εξειδίκευση των όρων και των προϋποθέσεων που θέτει το εν λόγω ΦΕΚ, δημιουργεί ανυπέρβλητα πρακτικά προσκόμματα σε κάθε μετακίνηση σχολικής μονάδας προς χώρους πολιτισμού και βιωματικής εκπαίδευσης (θέατρα, μουσεία κ.λπ.).
Με το άνοιγμα των σχολείων, οι ανησυχίες μας επιβεβαιώθηκαν πλήρως. Τα μέλη μας αναφέρουν ότι όχι μόνο έχει παγώσει ο προγραμματισμός νέων ομαδικών επισκέψεων σε θεατρικές παραστάσεις, αλλά καθημερινά αντιμετωπίζουν μαζικές ακυρώσεις εκδηλώσεων που είχαν ήδη συμφωνηθεί από την προηγούμενη σχολική χρονιά.
Γνωρίζετε ασφαλώς και η ίδια, μέσω των θεσμικών οργάνων των εκπαιδευτικών, το ασφυκτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο καλούνται να λειτουργήσουν. Ήδη από την περίοδο 2023-2024, η εκπαιδευτική κοινότητα βίωσε τις σοβαρές δυσλειτουργίες που ανέκυψαν κατά τους ελέγχους των οχημάτων (ζητήματα καταλληλότητας καθισμάτων για μικρά παιδιά, ασάφειες με τις ζώνες ασφαλείας δύο και τριών σημείων), οι οποίες προκάλεσαν τεράστια αναστάτωση και κύμα ακυρώσεων.
Φέτος, το πρόβλημα διογκώνεται, καθώς μετακυλίεται στους εκπαιδευτικούς η ευθύνη να ελέγχουν την ασφάλεια των ίδιων των πολιτιστικών χώρων, μέσα από μια εξαιρετικά δαιδαλώδη διαδικασία συλλογής αδειών και βεβαιώσεων. Εύλογα αναρωτιόμαστε: Εμπίπτει αυτός ο έλεγχος στις υπηρεσιακές αρμοδιότητες των εκπαιδευτικών; Διαθέτουν την εξειδικευμένη γνώση ή την υποδομή για να επωμιστούν μια τέτοια ευθύνη;
Δηλώνουμε απερίφραστα ότι τασσόμαστε υπέρ των αυστηρών ελέγχων που εγγυώνται την ασφάλεια των μαθητών, των εκπαιδευτικών και των εργαζομένων στους χώρους πολιτισμού. Είναι ωστόσο γνωστό ότι οι θεατρικοί χώροι που φιλοξενούν τις παραστάσεις μας υπόκεινται ήδη σε θεσμικό έλεγχο και οφείλουν να διαθέτουν επικαιροποιημένα πιστοποιητικά πυρασφάλειας και άδειες λειτουργίας από τις καθ’ ύλην αρμόδιες δημόσιες αρχές.
Η μετακύλιση της ευθύνης ελέγχου τόσο των οχημάτων όσο και των χώρων στους Διευθυντές των σχολείων, χωρίς καμία διοικητική υποστήριξη, οδηγεί το σύστημα σε πλήρη αδράνεια. Οι Διευθυντές, προκειμένου να προστατεύσουν τους εαυτούς τους από έναν δυσανάλογο νομικό και διοικητικό φόρτο που αλλοιώνει τον παιδαγωγικό τους ρόλο, αναγκάζονται να περιορίσουν τις επισκέψεις στο απολύτως ελάχιστο, με μετακίνηση πεζή σε φυσικούς χώρους (πάρκα, άλση, κ.λπ.). Το αποτέλεσμα αυτό αποβαίνει τελικά εις βάρος των μαθητών και ακυρώνει την ίδια τη φιλοσοφία της Υπουργικής σας Απόφασης.
Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,
Ενώ η πρόθεσή σας για την αναβάθμιση της βιωματικής μάθησης μας βρίσκει απολύτως σύμφωνους, συγκεκριμένες προβλέψεις της απόφασης —και ειδικότερα το άρθρο 8 (σύνθετες διαγωνιστικές διαδικασίες και έλεγχοι μεταφορικών μέσων), το άρθρο 13 (έλεγχος χώρων) και το άρθρο 22 (επιλογή και έγκριση μεταφορικών μέσων)— αποδεικνύονται καταστροφικές για τη συνεργασία των σχολείων με τους πολιτιστικούς φορείς.
Οι συνέπειες για τις καλλιτεχνικές ομάδες, τους παραγωγούς, τους δημιουργούς και τους ερμηνευτές, θα είναι ολέθριες, και εκατοντάδες ηθοποιοί, σκηνοθέτες, τεχνικοί και υπάλληλοι των θεάτρων θα οδηγηθούν στην ανεργία.
Όπως υπογραμμίζεται και στο Μανιφέστο της ASSITEJ International, «το θέατρο για παιδιά και νεαρά άτομα αποτελεί αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα κάθε νέου ανθρώπου και ζωτικό μέρος της πολιτιστικής ζωής του τόπου». Το θέατρο δεν είναι μια απλή ψυχαγωγική διέξοδος· είναι πηγή ενσυναίσθησης, κριτικής σκέψης και ψυχικής θωράκισης των παιδιών.
Ως ASSITEJ Greece, λέμε «ΝΑΙ» στην ασφάλεια και στους αυστηρούς ελέγχους, αλλά λέμε ένα ηχηρό «ΟΧΙ» στον πνευματικό αποκλεισμό των μαθητών. Υποστηρίζουμε έμπρακτα τον παιδαγωγικό και ηγετικό ρόλο των Διευθυντών, οι οποίοι πρέπει να είναι απερίσπαστοι στο έργο τους και όχι εγκλωβισμένοι σε γραφειοκρατικές αγκυλώσεις.
Για τους λόγους αυτούς, σας καλούμε σε έναν άμεσο, θεσμικό διάλογο και αιτούμαστε μια συνάντηση μαζί σας, προκειμένου να βρεθεί μια ρεαλιστική λύση προτού η φετινή χρονιά αποβεί πνευματικά στείρα για τους μαθητές και καταστροφική για τους ανθρώπους του Πολιτισμού.
Με τιμή,
Το Διοικητικό Συμβούλιο της ASSITEJ Greece (Ελληνικό Δίκτυο Θεάτρου για Παιδιά και Νεαρά Άτομα)
