Το ερώτημα «τι να τρώει το παιδί στο σχολείο για να συγκεντρώνεται;» συνδέεται άμεσα με τη σχολική του επίδοση, τη μνήμη και τη γενική του αντοχή μέσα στην τάξη. Ένα παιδί που περνά πολλές ώρες στο σχολείο χρειάζεται σταθερή τροφοδότηση του εγκεφάλου με γλυκόζη από υδατάνθρακες, ώστε να μη μειώνεται η προσοχή του και να μπορεί να παρακολουθεί το μάθημα.
Γιατί το τι τρώει το παιδί στο σχολείο επηρεάζει τη συγκέντρωση
Η γλυκόζη είναι το βασικό «καύσιμο» του εγκεφάλου και προέρχεται κυρίως από τροφές που περιέχουν υδατάνθρακες. Αν το παιδί μείνει πολλές ώρες χωρίς φαγητό, εμφανίζει κόπωση, εκνευρισμό και δυσκολία συγκέντρωσης. Γι’ αυτό το σχολικό κολατσιό δεν πρέπει να θεωρείται προαιρετικό, ακόμη και όταν το παιδί έχει φάει πρωινό στο σπίτι. Τα παιδιά που φεύγουν νηστικά, πρέπει να τρώνε οπωσδήποτε στο πρώτο διάλειμμα
Πρωινό στο σπίτι και τι να τρώει το παιδί στο σχολείο στο διάλειμμα
Όταν υπάρχει χρόνος, το πρωινό στο σπίτι χρειάζεται να είναι πλήρες: πηγή υδατάνθρακα (ψωμί, κουλούρι, δημητριακά ολικής), πηγή πρωτεΐνης (τυρί, γάλα, γιαούρτι, αβγό) και λίγο καλό λίπος (ελαιόλαδο, ταχίνι, φυστικοβούτυρο). Πρόχειρες επιλογές τύπου μπισκότο ή κρουασάν στον δρόμο δεν καλύπτουν τις ανάγκες του παιδιού και δεν στηρίζουν τη σχολική του επίδοση. Το πρωινό και το κολατσιό του σχολείου λειτουργούν συμπληρωματικά: με το πρώτο να ξεκινά η μέρα, με το δεύτερο διατηρείται σταθερή η ενέργεια.
Θρεπτικές επιλογές για το σχολείο
Σύμφωνα με τις βασικές αρχές υγιεινής διατροφής, οι καθημερινές επιλογές για το σχολείο πρέπει να βασίζονται σε τρόφιμα υψηλής διατροφικής αξίας: ψωμί και άλλα αρτοσκευάσματα καλής ποιότητας, φρούτα, γαλακτοκομικά, λαχανικά, σπιτικές πίτες. Τα πολύ επεξεργασμένα ή πολύ ζαχαρούχα σνακ (πατατάκια, κρουασάν, γλυκίσματα, συσκευασμένα προϊόντα) δεν πρέπει να καταναλώνονται κάθε μέρα.
Μπορείτε να τα παρέχετε στο παιδί σποραδικά, μία δυο φορές τον μήνα ή σε ειδικές περιπτώσεις, αλλά όχι ως βασική λύση. Έτσι διασφαλίζεται ότι αυτό που τρώει το παιδί στο σχολείο πραγματικά βοηθάει στη συγκέντρωσή του. Χρήσιμο είναι να υπάρχει ρυθμός μέσα στη σχολική μέρα: ένα καλό κολατσιό στο πρώτο μεγάλο διάλειμμα και, αν χρειάζεται, κάτι ελαφρύτερο σε κάποιο επόμενο, ώστε το παιδί να μην επιστρέφει στο σπίτι νηστικό.
Ιδέες για σχολικό κολατσιό που βοηθούν στη συγκέντρωση
-
σάντουιτς, τοστ, αραβική ή ελληνική πίτα με τυρί, λαχανικά, γαλοπούλα ή κοτόπουλο, αβγό, τόνο ή μικρό σπιτικό μπιφτέκι
-
τορτίγια με γιαούρτι, ρεβιθοκεφτέδες/φαλάφελ και λαχανικά
-
ζυμωτό ψωμί με πάστα ελιάς, ντομάτα και αγγούρι
-
πολύσπορο ψωμάκι με μπιφτέκι, ντομάτα, μαρούλι και μουστάρδα
-
ελληνική πίτα με κοτόπουλο σε κομματάκια, μουστάρδα και λαχανικά
-
αραβική πίτα με μέλι και καρύδια
-
τορτίγια με πραλίνα φουντουκιού, μπανάνα και λίγους ξηρούς καρπούς
-
πολύσπορο ψωμί με αλειφόμενο τυρί και αγγούρι
-
σπιτική πίτα (τυρόπιτα, σπανακόπιτα) ή σπιτική πίτσα
-
σπιτικά κουλουράκια ή σπιτικές μπάρες δημητριακών
-
φρούτα εποχής, ολόκληρα ή κομμένα
-
ξηροί καρποί σε μικρή ποσότητα
-
ελαιόψωμο, σταφιδόψωμο, τυρόψωμο, κουλούρι θεσσαλονίκης, κριτσίνια, παξιμάδια –ιδανικά σπιτικά ή από φούρνο εμπιστοσύνης
Όταν το παιδί αγοράζει από το κυλικείο
Αν το παιδί παίρνει φαγητό από το κυλικείο, χρειάζεται να συμφωνήσετε από πριν τι θα επιλέγει: τοστ ή ψωμάκι με τυρί/γαλοπούλα αντί για σφολιάτες, κουλούρι αντί για γλυκό, νερό αντί για ζαχαρούχο ρόφημα. Η συμφωνία εκ των προτέρων αποτρέπει την καθημερινή κατανάλωση πρόχειρων τροφίμων και βοηθά το παιδί να επιλέγει ό,τι το κρατά ενεργό στο μάθημα. Το τι πωλούν τα κυλικεία και τι θα έπρεπε να πωλούν είναι μια άλλη ιστορία, που θα εξετάσουμε σε επόμενο άρθρο.
Ενυδάτωση και σχολική απόδοση
Η επαρκής ενυδάτωση είναι καθοριστική για τη σχολική απόδοση. Ακόμη και μια ήπια αφυδάτωση μειώνει τη σωματική αντοχή, τη νοητική λειτουργία και την ικανότητα συγκέντρωσης. Τα παιδιά χρειάζεται να πίνουν νερό καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, ιδίως όταν είναι σωματικά δραστήρια ή το περιβάλλον είναι ζεστό. Χυμοί και γάλα συστήνονται, αλλά δεν αντικαθιστούν το νερό. Τα ζαχαρούχα αναψυκτικά δεν είναι κατάλληλα για καθημερινή κατανάλωση.
Οργάνωση στο σπίτι και συμμετοχή του παιδιού
Η οργάνωση από το προηγούμενο βράδυ (προμήθειες, ετοιμασία σνακ, συμφωνία για το τι θα πάρει το παιδί) διευκολύνει τις υγιεινές επιλογές. Η συμμετοχή του παιδιού στην προετοιμασία του φαγητού το βοηθά να εξοικειωθεί με αυτά που θα πάρει μαζί του, να δοκιμάσει νέες τροφές και να μάθει σταδιακά να φροντίζει μόνο του το κολατσιό του. Πρόκειται για μια μικρή, καθημερινή άσκηση αυτονομίας που έχει άμεση αντανάκλαση και στη μαθησιακή του πορεία.
