Highlights
- Η νινίδα είναι συχνή δερματική εικόνα των πρώτων μηνών και συνήθως δεν ενοχλεί το μωρό.
- Δεν οφείλεται σε κακή υγιεινή, δεν είναι μεταδοτική και στις περισσότερες περιπτώσεις υποχωρεί μόνη της.
- Η φροντίδα χρειάζεται απαλό λούσιμο, ήπιο μαλάκωμα και όχι τρίψιμο ή βίαιη απομάκρυνση των λεπιών.
- Η νινίδα διαφέρει από το έκζεμα, αλλά όταν υπάρχει έντονος κνησμός, κοκκινίλα ή επιμονή χρειάζεται παιδιατρική εκτίμηση.
- Το ζητούμενο δεν είναι να «καθαρίσει» γρήγορα το κεφαλάκι, αλλά να προστατευτεί το βρεφικό δέρμα.
Η νινίδα στα μωρά, που οι γιατροί ονομάζουν βρεφική σμηγματορροϊκή δερματίτιδα, είναι ένα από τα πιο συχνά και κατά κανόνα αθώα δερματικά προβλήματα των πρώτων μηνών της ζωής. Εμφανίζεται συνήθως στο τριχωτό της κεφαλής, εκεί όπου οι σμηγματογόνοι αδένες είναι ιδιαίτερα δραστήριοι, και δίνει την εικόνα λιπαρών λεπιών, υπόλευκων ή υποκίτρινων, που μοιάζουν με κρούστα κολλημένη στο δέρμα.
Παρότι η όψη της συχνά ανησυχεί τους γονείς, η νινίδα δεν σημαίνει κακή υγιεινή, δεν είναι μεταδοτική και συνήθως δεν ενοχλεί το μωρό. Δεν πονάει ούτε προκαλεί συνήθως κνησμό και στις περισσότερες περιπτώσεις υποχωρεί σταδιακά μόνη της, μέσα στους πρώτους μήνες ή ως το τέλος του πρώτου χρόνου.
Πού οφείλεται η νινίδα στα μωρά;
Η ακριβής αιτία που προκαλεί τη νινίδα δεν είναι εξακριβωμένη. Φαίνεται όμως ότι σχετίζεται με την αυξημένη παραγωγή σμήγματος, πιθανόν υπό την επίδραση μητρικών ορμονών που πέρασαν στο μωρό κατά την κύηση, και ενδεχομένως με τη συμμετοχή μικροοργανισμών που υπάρχουν φυσιολογικά στο βρεφικό δέρμα. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι γονείς έκαναν κάτι λάθος. Όπως προειπώθηκε, η νινίδα δεν είναι αποτέλεσμα παραμέλησης, λανθασμένου τρόπου μπάνιου ή «βρόμικου» δέρματος.
Η νινίδα στα μωρά παρατηρείται κυρίως στο κεφάλι. Σπανιότερα, μπορεί να εμφανιστεί και σε περιοχές όπως τα φρύδια, πίσω από τα αφτιά, στο πρόσωπο, στις πτυχές του λαιμού, στις μασχάλες ή στην περιοχή της πάνας. Αν αντιληφθείτε ότι ξεφεύγει από το τριχωτό της κεφαλής, δεν χρειάζεται πανικός, αλλά παιδιατρική εκτίμηση, ώστε να επιβεβαιωθεί ότι πρόκειται πράγματι για σμηγματορροϊκή δερματίτιδα και όχι για κάποια άλλη δερματική πάθηση.
Υπάρχει κίνδυνος για το μωρό;
Στις περισσότερες περιπτώσεις, όχι. Η νινίδα είναι ακίνδυνη και κυρίως ενοχλεί τους ενηλίκους που τη βλέπουν, όχι το ίδιο το βρέφος. Μπορεί να φαίνεται έντονη, να μας κάνει να σκεφτούμε ότι το δέρμα «υποφέρει» ή ότι κάτι δεν καθαρίζεται σωστά, αλλά αυτό συνήθως δεν ισχύει. Το μωρό κατά κανόνα τρώει, κοιμάται, μεγαλώνει και συμπεριφέρεται απολύτως φυσιολογικά.
Υπάρχουν όμως σημάδια που θέλουν προσοχή. Αν οι κρούστες ματώνουν, βγάζουν υγρό, μυρίζουν άσχημα, αν η περιοχή είναι κόκκινη, πρησμένη ή ζεστή, αν το μωρό δείχνει να πονάει ή να ξύνεται έντονα, τότε πρέπει να μιλήσουμε με τον παιδίατρο. Τα σημάδια αυτά μπορεί να δείχνουν επιμόλυνση ή κάποια άλλη δερματική κατάσταση, όπως ατοπική δερματίτιδα.
Τι σχέση έχει η νινίδα με το έκζεμα;
Η νινίδα και το έκζεμα, δηλαδή η ατοπική δερματίτιδα, δεν είναι το ίδιο πράγμα. Κατά κανόνα, η νινίδα εμφανίζεται πιο νωρίς, έχει λιπαρές ή κηρώδεις φολίδες και δεν προκαλεί ενόχληση στο μωρό. Το έκζεμα, αντίθετα, συνοδεύεται συχνότερα από ξηρότητα, κοκκινίλα, έντονο κνησμό, ερεθισμό και εξάρσεις που μπορεί να επιμένουν ή να αποχωρούν και να επανέρχονται. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η διάκριση είναι πάντα εύκολη με γυμνό μάτι, ενώ σε ορισμένα βρέφη μπορεί να υπάρχει συννοσηρότητα.
Τι μπορούμε να κάνουμε στο σπίτι;
Η βασική αρχή είναι απλή: μαλακώνουμε το βρεφικό δέρμα, λούζουμε, απομακρύνουμε απαλά. Δεν ξύνουμε, δεν τραβάμε, δεν προσπαθούμε να «καθαρίσουμε» το κεφαλάκι του μωρού σαν να τρίβουμε επιφάνεια. Το δερματάκι του είναι λεπτό και ευαίσθητο και αν το πληγώσουμε, κινδυνεύει με ερεθισμό ή επιμόλυνση.
Μπορούμε να λούζουμε το μωρό με ένα ήπιο, άοσμο βρεφικό σαμπουάν και, την ώρα του μπάνιου, να κάνουμε πολύ απαλό μασάζ με τα δάχτυλα ή με μια μαλακή βρεφική βούρτσα. Αν η νινίδα είναι πιο επίμονη, μπορούμε πριν από το λούσιμο να εφαρμόσουμε μικρή ποσότητα κατάλληλου μαλακτικού προϊόντος ή ελαίου, ώστε οι κρούστες να μαλακώσουν και να απομακρυνθούν πιο εύκολα.
Προσοχή: Δεν χρησιμοποιούμε σαμπουάν ενηλίκων, αντιπιτυριδικά προϊόντα ή φαρμακευτικές κρέμες χωρίς οδηγία γιατρού. Αν χρειάζεται ειδικό σαμπουάν ή θεραπεία, θα το κρίνει ο παιδίατρος ή ο παιδοδερματολόγος.
