Highlights
- Η σειρά των Εκδόσεων Μεταίχμιο «Θέλεις να μιλήσουμε;» ανοίγει συζητήσεις μεταξύ παιδιών και γονιών για δύσκολα θέματα, με απλό και ζωντανό τρόπο.
- Οι τέσσερις τίτλοι που έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά μιλούν για φιλία, αυτοπεποίθηση, μπούλινγκ και διαζύγιο.
- Τα βιβλία δεν λειτουργούν ως οδηγίες χρήσης για τους γονείς, αλλά ως αφορμές διαλόγου με τα παιδιά τους.
- Η σειρά βοηθά τα παιδιά να εκφράσουν συναισθήματα, απορίες και δυσκολίες χωρίς ντροπή.
- Σε πιο σύνθετες εμπειρίες, όπως το μπούλινγκ και το διαζύγιο, το βιβλίο χρειάζεται να συνοδεύεται από ενεργή, ανθεκτική παρουσία ενηλίκων.
Οι εκδόσεις Μεταίχμιο προτείνουν τη σειρά «Θέλεις να μιλήσουμε;», για παιδιά από 5 ετών. O Γάλλος εκδότης Larousse εντάσσει τους τίτλους της στο είδος documentaire jeunesse. Πράγματι, ο χαρακτηρισμός βιβλία συμπεριφοράς, που συχνά μπαίνει ως ομπρέλα σε παρόμοιες εκδόσεις, αδικεί και περιορίζει. Θα τα χαρακτήριζα, περιφραστικά, παιδικά βιβλία για δύσκολες συζητήσεις με τους γονείς.
Το κείμενο είναι της ψυχολόγου Carine Simonet, η εικονογράφηση της Anne Guillard και η μετάφραση της έμπειρης εκπαιδευτικού και συγγραφέα παιδικών βιβλίων Κωνσταντίνας Αρμενιάκου. Στα ελληνικά έχουν μεταφραστεί ως τώρα τέσσερις τίτλοι: Φιλία, Αυτοπεποίθηση, Μπούλινγκ και Διαζύγιο. Στη γαλλική σειρά κυκλοφορούν επιπλέον τίτλοι για τον θάνατο, την αγάπη, τις αταξίες, τον φόβο, το σώμα, τον θυμό και την ιδιωτικότητα.
Συνοδευόμενα από ζωντανή εικονογράφηση και κόμικ αισθητική που τα καθιστά ελκυστικά στο βλέμμα, τα βιβλία περιέχουν πραγματικούς διαλόγους, ερωτήματα και ανησυχίες των παιδιών σήμερα. Όλα ξεκινούν από μια καθημερινή συνθήκη ή κατάσταση, που γεννά απορίες και συναισθήματα.
Οι απαντήσεις και άλλες βοηθητικές προτάσεις, παρουσιάζονται με ελαφρύ, προφορικό τόνο και παραδείγματα που ευνοούν τη συζήτηση με τους φροντιστές. Οι δυσκολίες ονοματίζονται, οι παρερμηνείες φωτίζονται, τα παιδιά αποκτούν εργαλεία να μπορούν να ζητήσουν βοήθεια όταν χρειάζεται, ενώ οι γονείς έχουν πλούσιο υλικό για να πατήσουν και να επεξεργαστούν τυχόν δική τους δυσφορία ή προβληματισμούς.
Θέλεις να μιλήσουμε; Φιλία.
Ο Νίκος και η Λουκία αναρωτιούνται τι είναι η φιλία και προβληματίζονται για τις δυσκολίες που συναντούν. Διαπιστώνουν ότι το να έχεις καλούς φίλους, να τους κρατάς, να μη μαλώνεις, να δέχεσαι ότι οι φίλοι σου είναι διαφορετικοί δεν είναι και τόσο εύκολο.
Μπορεί δύο φίλοι να διαφωνούν; Μπορεί να ζηλεύουν; Μπορεί ο ένας να κοροϊδεύει τον άλλον, έστω και για πλάκα; Και τι γίνεται όταν μια φιλία δεν κρατάει για πάντα; Μέσα όμως από τον διάλογο μαθαίνουν την αποδοχή και τη συμφιλίωση, για να λύνουν τις διαφορές τους, να ακούν ο ένας τον άλλον και να διατηρούν καλές φιλικές σχέσεις.
Θέλεις να μιλήσουμε; Αυτοπεποίθηση
Ο Πέτρος και η Αλίκη αναρωτιούνται τι είναι η αυτοπεποίθηση και προβληματίζονται για τις δυσκολίες που συναντούν. Διαπιστώνουν ότι το να νιώθεις άνετα με τους άλλους, να τολμάς να μιλήσεις, να μη φοβάσαι και να μη συγκρίνεις συνέχεια τον εαυτό σου με τους γύρω σου δεν είναι και τόσο εύκολο.
Μερικές φορές ένα παιδί μπορεί να πιστεύει πως οι άλλοι τα καταφέρνουν καλύτερα, να ντρέπεται να μιλήσει στη δασκάλα ή να φοβάται να πει στους γονείς του ότι πήρε κακό βαθμό. Μέσα όμως από τον διάλογο μαθαίνουν ότι κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός, έχει τα δικά του χαρίσματα και μπορεί να νιώθει χαρούμενος για αυτά, ακόμη κι όταν κάτι τον δυσκολεύει.
Θέλεις να μιλήσουμε; Μπούλινγκ
Ο Άρης και η Νόρα αναρωτιούνται τι είναι το μπούλινγκ και προβληματίζονται για τις δυσκολίες που συναντούν. Διαπιστώνουν ότι το να ξεχωρίζεις τα απλά πειράγματα από το μπούλινγκ, να καταλαβαίνεις πότε η κοροϊδία επαναλαμβάνεται και πληγώνει, να μάθεις να υπερασπίζεσαι τον εαυτό σου απέναντι στις προσβολές και να τολμάς να πεις «φτάνει!» δεν είναι καθόλου εύκολο.
Μαζί τους, τα παιδιά θα βρουν απαντήσεις στις δικές τους ερωτήσεις και θα καταλάβουν πως δεν χρειάζεται να απαντούν με βία, ούτε με άλλες προσβολές. Αν πιστέψουν στον εαυτό τους και ζητήσουν βοήθεια από τους φίλους και τους ενήλικους που εμπιστεύονται, μπορούν να βρουν τη δύναμη να σταματήσουν ό,τι τα ενοχλεί και τα πληγώνει.
Θέλεις να μιλήσουμε; Διαζύγιο
Ο Μάνος και η Άννα αναρωτιούνται για το διαζύγιο των γονιών τους και προβληματίζονται για τις δυσκολίες που μπορεί να φέρει. Διαπιστώνουν ότι το να χωρίζουν οι γονείς σου, να μην τους βλέπεις πια μαζί, να ζεις σε δύο διαφορετικά σπίτια, να σου λείπει ο ένας γονιός, να συνηθίζεις μια νέα καθημερινότητα ή μια ανασυντεθειμένη οικογένεια, με νέους συντρόφους των γονιών, νέα ετεροθαλή αδέλφια ή αδέλφια της καρδιάς, δεν είναι καθόλου εύκολο.
Μαζί τους, τα παιδιά θα βρουν απαντήσεις στις δικές τους ερωτήσεις και οι αγωνίες τους θα καθησυχαστούν όταν θα καταλάβουν πως οι γονείς, ακόμη κι όταν δεν είναι πια ζευγάρι, παραμένουν γονείς και συνεχίζουν να αγαπούν τα παιδιά τους. Με αγάπη, κατανόηση και φροντίδα, η οικογένεια μπορεί να βρει έναν νέο τρόπο να ζει μετά το διαζύγιο.
Η σειρά δεν λειτουργεί ως το μοναδικό εργαλείο αντιμετώπισης των δυσκολιών ούτε ως εικονογραφημένες οδηγίες χρήσης για γονείς που δεν ξέρουν τι να κάνουν. Λειτουργεί, όμως, ως αφορμή ώστε να ανοίξει ο διάλογος μικρών-μεγάλων, χωρίς αμηχανία και ντροπή, τόσο σε οικογενειακό όσο και σε σχολικό πλαίσιο. Αυτός, άλλωστε, είναι ο στόχος της, να σταθεί επικουρικά και για τις δύο πλευρές.
Σε θέματα πιο προσωπικά, όπως το μπούλινγκ ή το διαζύγιο, με συνθήκες διαφορετικές για κάθε παιδί και κάθε οικογένεια, το βιβλίο ενδυναμώνει και δίνει χρήσιμες κατευθυντήριες, όμως δεν αρκεί, μολονότι περιλαμβάνει μεγάλη γκάμα περιπτώσεων.
Αν ένα παιδί βιώνει μια τόσο τραυματική εμπειρία χρειάζεται κυρίως ενήλικους που ακούν τι έχει να τους πει, αφουγκράζονται και αντέχουν τη συναισθηματική του δυσκολία, μαζί με τη δική τους κατάρρευση, και αναλαμβάνουν δράση με γνώμονα αποκλειστικά το συμφέρον του. Το υπενθυμίζω αυτό, γιατί τα βιβλία δεν είναι πανάκεια ούτε καλύπτουν τη μοναδικότητα της κάθε περίπτωσης.
Η Carine Simonet (Καρίν Σιμονέ) είναι διακεκριμένη Γαλλίδα κλινική ψυχολόγος και ψυχοθεραπεύτρια. Με ειδίκευση στην οικογενειακή θεραπεία και στη θεραπεία αποδοχής και δέσμευσης, ασκεί το επάγγελμά της σε ένα κέντρο ψυχικής υγείας για παιδιά και ως ελεύθερη επαγγελματίας εδώ και 25 χρόνια. Ζει στο Παρίσι.
