Highlights
- Η ηλιοπροστασία των παιδιών αρχίζει πριν από την παραλία, με σωστή επάλειψη αντηλιακού στο σπίτι και όχι την τελευταία στιγμή.
- Το αντηλιακό χρειάζεται ανανέωση κάθε μιάμιση με δύο ώρες, καθώς και μετά το μπάνιο, τον ιδρώτα ή το σκούπισμα με πετσέτα.
- Καπέλο, μπλουζάκι, σκιά και γυαλιά ηλίου δεν είναι υπερβολή, αλλά βασικό μέρος της προστασίας.
- Η συννεφιά, η σκιά και το αυτοκίνητο δεν αποκλείουν την έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία.
- Τα βρέφη κάτω των έξι μηνών χρειάζονται αποφυγή άμεσης έκθεσης στον ήλιο και ιδιαίτερη προσοχή τις ώρες έντονης ακτινοβολίας.
Η ηλιοπροστασία των παιδιών δεν αρχίζει στην παραλία ούτε τελειώνει με μία στρώση αντηλιακού στην πλάτη, στους ώμους και στα μπράτσα. Ο ήλιος του ελληνικού καλοκαιριού είναι δυνατός, η έκθεση συχνά πολύωρη και τα παιδιά, όπως είναι φυσικό, δεν έχουν καμία διάθεση να καθίσουν να τους βάλετε αντηλιακό ούτε να σταθούν ακίνητα κάτω από μια ομπρέλα. Όμως, η άμεση έκθεση δεν επιτρέπεται στα μωρά και χρειάζεται πολλή προσοχή στα παιδιά.
Ας μην ξεχνάμε: Εμείς θέτουμε τα όρια και όσον αφορά την υγεία των παιδιών μας δεν κάνουμε εκπτώσεις, επειδή δεν αντέχουμε. Πώς, λοιπόν, θα τα προστατεύσουμε, ιδιαίτερα στην αρχή του καλοκαιριού, όταν το δέρμα είναι ακόμα εντελώς ασυνήθιστο στις λαμπερότατες ακτίνες;
Καταρχάς, αποφεύγοντας τις ακόλουθες δέκα συμπεριφορές, ορίζοντας ξεκάθαρους κανόνες για την ηλιοπροστασία όλης της οικογένειας.
Τα συνηθέστερα λάθη στην ηλιοπροστασία των παιδιών
1. Θυμόμαστε το αντηλιακό μόλις φτάσουμε στην παραλία.
Η σωστή χρήση του αντηλιακού προϋποθέτει ότι το έχουμε απλώσει πριν από την έκθεση στον ήλιο, ιδανικά 15-30 λεπτά νωρίτερα, επειδή χρειάζεται χρόνο για να απλωθεί καλά, να σταθεροποιηθεί στο δέρμα και να καλύψει σωστά τα εκτεθειμένα σημεία. Επομένως, είναι καλύτερο η αρχική επάλειψη να γίνει στο σπίτι, πριν από την αποχώρηση. Έτσι, το παιδί προστατεύεται και κατά τη μετάβαση στην παραλία.
2. Κάνουμε μόνο μία επάλειψη.
Η δράση του αντηλιακού δεν διαρκεί για πάντα. Τα παιδιά μπαινοβγαίνουν στο νερό, κυλιούνται στην άμμο, ιδρώνουν, σκουπίζονται με την πετσέτα και συνεχίζουν ακούραστα το παιχνίδι. Η επάλειψη άπαξ, όταν παραμένουμε στην παραλία για ώρες, είναι λανθασμένη πρακτική. Το αντηλιακό πρέπει να ανανεώνεται κάθε μιάμιση με δύο ώρες, καθώς και κάθε φορά που το παιδί βγαίνει από τη θάλασσα, έχει ιδρώσει πολύ ή έχει σκουπιστεί. Ακόμη και τα προϊόντα που αναγράφουν ότι είναι ανθεκτικά στο νερό δεν είναι «αδιάβροχα» με την απόλυτη έννοια.
3. Βάζουμε πολύ λίγο αντηλιακό και όχι παντού.
Το αντηλιακό χρειάζεται επαρκή ποσότητα και ομοιόμορφη κάλυψη. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι το δέρμα πρέπει να καλύπτεται καλά, χωρίς να μένουν μικρές «νησίδες». Στα παιδιά, επειδή βιάζονται να βουτήξουν ή να παίξουν, επειδή αντιδρούν ή γαργαλιούνται, υπάρχει κίνδυνος να κάνουμε μια πρόχειρη επάλειψη. Επισπεύδουμε, μάλιστα, τη διαδικασία, αλείφοντας συνήθως αντηλιακό στο πρόσωπο, στους ώμους, στα χέρια και στην μπροστινή μεριά των ποδιών. Ξεχνάμε όμως τον αυχένα, τα αυτιά, τη χωρίστρα των μαλλιών, τα χείλη, την πίσω μεριά των ποδιών, τα πέλματα, αλλά και το κουντεπιέ, που αρπάζει πανεύκολα.
4. Βάζουμε όλοι το ίδιο αντηλιακό.
Αναμφίβολα είναι πρακτικό να έχουμε μαζί μας ένα μόνο αντηλιακό, ιδίως όταν ο εξοπλισμός της παραλίας είναι βαρύς και περιλαμβάνει κουβαδάκια, πετσέτες, ψάθες, νερά, καπέλα και ομπρέλες. Ωστόσο, το αντηλιακό διαφέρει ανάλογα με την ηλικία, τις ανάγκες του κάθε οργανισμού και από το ίδιο το δέρμα.
Για τα παιδιά επιλέγουμε παιδικό αντηλιακό ευρέος φάσματος, δηλαδή για UVA και UVB ακτινοβολία, με υψηλό δείκτη προστασίας, SPF 50. Εμείς μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το αντηλιακό τον παιδιών μας, αλλά όχι το αντίστροφο. Στα παιδιά με πολύ ανοιχτόχρωμη επιδερμίδα, φακίδες, σπίλους, ατοπικό ή πολύ ευαίσθητο δέρμα, καλό είναι να ζητάμε τη γνώμη παιδιάτρου ή δερματολόγου. Η παλιά φράση «ολική προστασία» καλό είναι να αποφεύγεται. Κανένα αντηλιακό δεν προσφέρει ολική προστασία.
5. Θεωρούμε υπερβολή το μπλουζάκι και το καπέλο.
Το αντηλιακό είναι απαραίτητο, αλλά δεν είναι πανοπλία. Η παραμονή των παιδιών κάτω από τον δυνατό καλοκαιρινό ήλιο χρειάζεται και φυσική προστασία: ανοιχτόχρωμο μπλουζάκι, ιδανικά με πυκνή ύφανση ή αντηλιακή προστασία, καπέλο με γείσο που καλύπτει πρόσωπο, αυτιά και αυχένα, και γυαλιά ηλίου, όταν το παιδί τα δέχεται και είναι κατάλληλα.
6. Χαλαρώνουμε μετά τις δύο τρεις πρώτες μέρες.
Είναι σύνηθες τις πρώτες μέρες στην παραλία να κυνηγάμε τα παιδιά για να τους φορέσουμε καπέλο, να τους βάλουμε αντηλιακό και να τα κρατήσουμε λίγο στη σκιά. Ύστερα, όσο περνούν οι μέρες, χαλαρώνουμε. Μπορεί το δέρμα να έχει πάρει λίγο χρώμα, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι προστατεύεται. Το μαύρισμα είναι ήδη μια αντίδραση του δέρματος στην ακτινοβολία με την παραγωγή μελανίνης. Δεν χρειάζεται να προκαλούμε επιπλέον ερεθισμούς.
7. Βάζουμε αντηλιακό μόνο στην παραλία.
Είναι λογικό να συνδέουμε το αντηλιακό με τη θάλασσα, την πισίνα και τα θερινά μπάνια. Όμως ο ήλιος δεν καίει μόνο στην παραλία. Καίει στην παιδική χαρά, στη βόλτα, στο σχολείο, στην κατασκήνωση, στο γήπεδο, στην αυλή, στο καρότσι, στο ποδήλατο, στην αναμονή έξω από το φροντιστήριο. Στην ηλιόλουστη μεσογειακή χώρα μας, η προστασία από τον ήλιο χρειάζεται κάθε φορά που το παιδί μένει αρκετή ώρα έξω, ιδίως τις ώρες έντονης ακτινοβολίας.
8. Θεωρούμε ότι το παιδί προστατεύεται μέσα στο αυτοκίνητο.
Τα τζάμια του αυτοκινήτου δεν είναι όλα ίδια και δεν εμποδίζουν όλη την υπεριώδη ακτινοβολία. Συνήθως συγκρατούν μεγάλο μέρος της UVB, που ευθύνεται κυρίως για το έγκαυμα, αλλά αφήνουν να περάσει μέρος της UVA, που συνδέεται με τη φωτογήρανση και τη μακροπρόθεσμη βλάβη του δέρματος σε βάθος χρόνου. Άρα, στις μεγάλες διαδρομές, ειδικά με τον ήλιο στην πλευρά του, το παιδί χρειάζεται σκίαστρο, ελαφριά ρούχα που καλύπτουν το δέρμα και αντηλιακό στα ακάλυπτα σημεία.
9. Δεν βάζουμε αντηλιακό όταν έχει συννεφιά ή όταν καθόμαστε στη σκιά.
Η συννεφιά δεν εμποδίζει την υπεριώδη ακτινοβολία. Ούτε η σκιά μάς προστατεύει πάντοτε επαρκώς, ιδίως στην παραλία, όπου η ακτινοβολία αντανακλάται στην άμμο, στο νερό, στα βράχια, στις πέτρες. Γι’ αυτό ένα παιδί μπορεί να κοκκινίσει ακόμη και κάτω από την ομπρέλα, ειδικά αν έχει μείνει πολλές ώρες έξω. Η σκιά είναι απαραίτητη, αλλά δεν αντικαθιστά το αντηλιακό, το καπέλο και τα ρούχα.
10. Αθωώνουμε το κοκκίνισμα.
Το «έλα, μωρέ, λίγο χρωματάκι πήρε» είναι ένδειξη ότι το δέρμα έχει ερεθιστεί. Δεν μιλάμε απαραίτητα για ηλιακό έγκαυμα. Το κοκκίνισμα μπορεί επίσης να συνδέεται με φωτοευαισθησία, ερεθισμό από κάποιο δερματικό προϊόν ή αλλεργική αντίδραση. Αν το παιδί πονά, έχει φουσκάλες, πυρετό, έντονη ενόχληση, υπνηλία, ρίγος ή το εξάνθημα επιμένει, επικοινωνούμε με παιδίατρο, που θα συστήσει αποφυγή άμεσης έκθεσης στον ήλιο για λίγες μέρες και αγωγή ανάλογα με την εικόνα του δέρματος.
Επιτρέπεται ο ήλιος σε βρέφη και μωρά
Η άμεση έκθεση στον ήλιο για βρέφη μικρότερα των έξι μηνών δεν ενδείκνυται. Σε αυτή την ηλικία η αποφυγή του ήλιου είναι κάτι παραπάνω από απαραίτητη: Από τις 11:00 έως τις 17:00 το μωρό πρέπει να βρίσκεται σε εσωτερικό δροσερό περιβάλλον και να ενυδατώνεται συχνά. Τις υπόλοιπες ώρες, αν είναι έξω, να παραμένει στη σκιά και να φορά ελαφριά ρούχα που καλύπτουν χέρια και πόδια και καπέλο με γείσο.
Αν θέλετε «να το δει λιγάκι ο ήλιος», ας είναι για δευτερόλεπτα. Το αντηλιακό σε βρέφη κάτω των έξι μηνών δεν αποτελεί ενδεδειγμένη λύση. Αν, για κάποιον λόγο, δεν υπάρχει επαρκής σκιά ή κάλυψη, μπορεί να χρησιμοποιηθεί μικρή ποσότητα σε σημεία, όπως το πρόσωπο ή τα χέρια, αλλά μόνο έπειτα από συνεννόηση με τον παιδίατρο.
Τα μωρά άνω των έξι μηνών μπορούν να μένουν λίγο στον ήλιο, αλλά με μεγάλη προσοχή: νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα, μακριά και εκείνα από τις ώρες έντονης ακτινοβολίας, με αντηλιακό κατάλληλο για την ηλικία τους, καπέλο, κατάλληλα ρούχα, σκιά και συχνή ενυδάτωση.
