Highlights
- Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει ενιαίο κατώτατο όριο ηλικίας τα 15 έτη για τη δημιουργία αυτόνομου λογαριασμού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
- Για παιδιά 13 έως 14 ετών προβλέπονται λογαριασμοί υπό γονικό ή κηδεμονικό έλεγχο, με περιορισμένες επαφές και όριο χρήσης έως μία ώρα την ημέρα.
- Η πρόταση απαγορεύει για ανηλίκους εθιστικές λειτουργίες, ατέρμονη κύλιση χωρίς διακοπές, ανεπιθύμητη επικοινωνία από αγνώστους και ειδοποιήσεις κατά τις ώρες ύπνου.
- Οι υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης και τα chatbots θα πρέπει να είναι απενεργοποιημένα από προεπιλογή για ανηλίκους και να μην καλλιεργούν συναισθηματική εξάρτηση.
- Οι πλατφόρμες θα πρέπει να αποδεικνύουν ότι οι υπηρεσίες τους είναι ασφαλείς ήδη από τον σχεδιασμό τους, ενώ προβλέπεται υποχρεωτική διασφάλιση της ηλικίας των χρηστών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε την πράξη EU KIDS Act, με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας των παιδιών στο διαδίκτυο σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το βασικό που πρέπει να κρατήσουμε είναι οι περιορισμοί στην πρόσβαση παιδιών στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης (ΜΚΔ).
Η πρόταση απαγορεύει την πρόσβαση σε παιδιά κάτω των 13 ετών στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και ορίζει ως ενιαίο κατώτατο όριο ηλικίας σε επίπεδο ΕΕ για τη δημιουργία αυτόνομου λογαριασμού από ανήλικο τα 15 έτη, προβλέποντας έτσι μια σταδιακή προσέγγιση των ΜΚΔ. Επιπλέον, οι πάροχοι υπηρεσιών θα πρέπει να αποδεικνύουν ότι οι υπηρεσίες τους είναι κατάλληλες για την ηλικία των χρηστών και ασφαλείς ήδη από τον σχεδιασμό τους.
«Σήμερα, τα παιδιά μας χρησιμοποιούν τις πιο προηγμένες τεχνολογίες που έχουν δημιουργηθεί ποτέ. Τεχνολογίες που δεν σχεδιάστηκαν με γνώμονα τη δική τους ευημερία. Με την KIDS Act αντιστρέφουμε το βάρος της απόδειξης: οι πλατφόρμες είναι εκείνες που πρέπει να αποδεικνύουν ότι είναι ασφαλείς ήδη από τον σχεδιασμό τους. Παράλληλα, δίνουμε ξανά στους γονείς ουσιαστικό ρόλο, προσφέροντάς τους τα εργαλεία που χρειάζονται για να βοηθήσουν τα παιδιά τους να κινούνται με μεγαλύτερη ασφάλεια στον διαδικτυακό κόσμο» | Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν
Η προτεινόμενη EU KIDS Act διαρθρώνεται γύρω από τέσσερις πυλώνες:
1. Καθυστέρηση στην πρόσβαση των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης
Η EU KIDS Act προτείνει τα παιδιά να μπορούν να δημιουργούν αυτόνομους λογαριασμούς σε υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης μόνο μετά την ηλικία των 15 ετών.
Για παιδιά από 13 έως κάτω των 15 ετών, η πρόταση προβλέπει γονικό έλεγχο, ώστε οι κηδεμόνες να μπορούν να δημιουργούν μίνι λογαριασμούς, στους οποίους τα παιδιά θα έχουν πρόσβαση μέσω του λογαριασμού του κηδεμόνα. Με αυτόν τον τρόπο, θα μπορούν να χρησιμοποιούν ΜΚΔ και πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο κατάλληλες για την ηλικία τους, μέσα σε αυστηρά και σαφή πλαίσια.
Παράλληλα, οι υπηρεσίες που θα είναι διαθέσιμες μέσω αυτών των μίνι λογαριασμών θα πρέπει να έχουν ενσωματωμένες δικλίδες προστασίας, για παράδειγμα περιορισμένες κοινωνικές επαφές και περιορισμό του χρόνου χρήσης σε έως μία ώρα ημερησίως, ενισχύοντας τον ρόλο των φροντιστών στην υποστήριξη της αυτόνομης και ασφαλούς ανάπτυξης των παιδιών στο διαδίκτυο.
Οι πλατφόρμες θα πρέπει να προσφέρουν στους γονείς ή τους κηδεμόνες ένα εύχρηστο εργαλείο ώστε, όταν παραχωρούν τη συσκευή τους στο παιδί, να μπορούν να περιορίζουν τη χρήση της αποκλειστικά σε υπηρεσίες ειδικά σχεδιασμένες για παιδιά και να θέτουν ανώτατο όριο έκθεσης τη μία ώρα ημερησίως.
2. Ασφάλεια ήδη από τον σχεδιασμό
Η EU KIDS Act επιβάλλει σειρά υποχρεώσεων σε όλες τις διαδικτυακές υπηρεσίες που προσφέρουν μέσα κοινωνικής δικτύωσης, διαμοιρασμό βίντεο, διαδικτυακά βιντεοπαιχνίδια, ψηφιακούς συντρόφους τεχνητής νοημοσύνης και chatbots σε χρήστες κάτω των 18 ετών.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η απαγόρευση εθιστικών λειτουργιών και ροών προτεινόμενου περιεχομένου που δημιουργούν καταναλωτικά συμπεριφορικά προφίλ και μπορούν να παρασύρουν τους ανηλίκους σε αλληλουχίες επιβλαβούς περιεχομένου.
Προβλέπεται επίσης η απαγόρευση της ατέρμονης κύλισης (scrolling) χωρίς σημεία διακοπής, των τεχνικών επιβράβευσης που αποσκοπούν στην παράταση της χρήσης και των ειδοποιήσεων κατά τις ώρες ύπνου, καθώς και της ανεπιθύμητης επικοινωνίας από αγνώστους.
Επιπλέον, οι ψηφιακοί σύντροφοι τεχνητής νοημοσύνης και τα chatbots θα πρέπει να είναι απενεργοποιημένα από προεπιλογή και δεν θα επιτρέπεται να προσομοιώνουν διαπροσωπικές σχέσεις με τρόπους που μπορούν να δημιουργήσουν συναισθηματική εξάρτηση.
Τα προφίλ των ανηλίκων θα πρέπει να είναι ιδιωτικά από προεπιλογή, ενώ o γεωεντοπισμός και η πρόσβαση στην κάμερα και στο μικρόφωνο θα πρέπει να είναι απενεργοποιημένα.
Οι διαδικτυακές υπηρεσίες θα πρέπει επίσης να προσφέρουν στους ανηλίκους εύκολους τρόπους αποκλεισμού και σίγασης άλλων χρηστών, αποτελεσματικά εργαλεία διαχείρισης χρόνου και ασφαλή συστήματα προτάσεων περιεχομένου, τα οποία οι ανήλικοι θα μπορούν να ελέγχουν και να προσαρμόζουν ανάλογα με τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντά τους.
3. Επαλήθευση ηλικίας με προστασία της ιδιωτικότητας
Σύμφωνα με την EU KIDS Act, οι διαδικτυακές υπηρεσίες και τα καταστήματα εφαρμογών θα πρέπει να χρησιμοποιούν εργαλεία διασφάλισης της ηλικίας των χρηστών.
Θα μπορούν, για παράδειγμα, να χρησιμοποιούν την εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας της ΕΕ, η οποία δεν αποθηκεύει έγγραφα ταυτότητας ή βιομετρικά δεδομένα και, ως εκ τούτου, πληροί τις αυστηρότερες προδιαγραφές προστασίας της ιδιωτικότητας. Τα κράτη μέλη θα συμμετάσχουν στενά στη διαμόρφωση αυτού του συστήματος.
Επιπλέον, οι πάροχοι υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης και πλατφορμών διαμοιρασμού βίντεο θα κληθούν να πραγματοποιούν επαλήθευση ηλικίας όταν ένας χρήστης δημιουργεί νέο λογαριασμό. Όσον αφορά τους ήδη υπάρχοντες λογαριασμούς, οι πάροχοι θα πρέπει να εκτιμούν την ηλικία του χρήστη με βάση εύλογες ενδείξεις, όπως, για παράδειγμα, η ημερομηνία δημιουργίας του λογαριασμού.
4. Αποτελεσματική εφαρμογή των κανόνων
Οι πάροχοι είναι αυτοί που πρέπει να αποδείξουν ότι οι υπηρεσίες τους είναι «ασφαλείς ήδη από τον σχεδιασμό τους». Θα υποχρεούνται να υποβάλλουν σχέδιο συμμόρφωσης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και σε ανεξάρτητο ελεγκτή, ο οποίος θα πρέπει να αξιολογεί διεξοδικά κάθε νέα υπηρεσία, λειτουργία ή δυνατότητα.
Η Επιτροπή θα μπορεί να ζητεί από τον πάροχο να προτείνει διορθωτικά μέτρα εάν, με βάση την έκθεση του ανεξάρτητου ελεγκτή, κρίνει ότι το σχέδιο συμμόρφωσης παρουσιάζει ελλείψεις.
Το πλαίσιο εφαρμογής βασίζεται στις δομές που έχουν ήδη θεσπιστεί στο πλαίσιο της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες και της Πράξης για την Τεχνητή Νοημοσύνη, αξιοποιώντας ήδη καθιερωμένους μηχανισμούς και υπάρχουσα τεχνογνωσία.
Η πρόταση εισάγει επίσης ταχείες διαδικασίες επιβολής προστίμων σε βάρος παρόχων που δεν συμμορφώνονται με την EU KIDS Act, με την Επιτροπή να καλείται να ολοκληρώνει τις σχετικές έρευνες εντός 90 ημερών.
Επόμενα βήματα
Η νομοθετική πρόταση έχει υποβληθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, προκειμένου να αρχίσει η νομοθετική διαδικασία εξέτασης και έγκρισής της. Δεδομένου ότι υπάρχει σαφής απαίτηση για επείγουσα και συνολική δράση σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, θεωρείται απαραίτητη η ταχεία έγκριση της πράξης.
Ιστορικό
Η πρόταση βασίζεται στην έκθεση και στις συστάσεις των συμπροέδρων της Ειδικής Ομάδας για την Ασφάλεια των Παιδιών στο Διαδίκτυο, δρος Maria Melchior και καθηγητή δρος Jorg M. Fegert, που συγκροτήθηκε προκειμένου να παράσχει εξειδικευμένη συμβολή στο πλαίσιο της ΕΕ για την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο.
Η Ειδική Ομάδα απαρτιζόταν από περισσότερους από 60 ειδικούς, μεταξύ των οποίων εκπρόσωποι οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, εκπρόσωποι των νέων, γονείς, εκπαιδευτικοί, παιδοψυχίατροι, ειδικοί στη δημόσια υγεία, νευρολόγοι και ειδικοί στην τεχνολογία. Συγκλήθηκε για πρώτη φορά τον Μάρτιο του 2026 και συνεδρίασε τρεις φορές πριν από την υποβολή της έκθεσής της τον Ιούλιο του 2026.
Επιπλέον, η πρόταση αντανακλά την αυξανόμενη απαίτηση των Ευρωπαίων για ισχυρότερη προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο. Σύμφωνα με το Ειδικό Ευρωβαρόμετρο για την Ψηφιακή Δεκαετία 2026, το 92% των Ευρωπαίων θεωρεί κορυφαία πολιτική προτεραιότητα την περαιτέρω ενίσχυση της προστασίας των παιδιών και των νέων στο διαδίκτυο, είτε από τον κυβερνοεκφοβισμό είτε από την έκθεση σε επιβλαβές περιεχόμενο, εθιστικό σχεδιασμό ή άλλους κινδύνους.
