Highlights
- 12 εικονογραφημένα βιβλία που προσεγγίζουν τον πόλεμο με τρόπο κατάλληλο για παιδιά προσχολικής ηλικίας.
- Ιστορίες για το έπος του 1940, την Κατοχή, την Αντίσταση και το Ολοκαύτωμα.
- Η Άννα Φρανκ και αληθινές ιστορίες ανθρώπων που έζησαν τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
- Παραμύθια με ζώα, στρατιώτες και βασιλιάδες που δείχνουν πώς γεννιούνται και κλιμακώνονται οι συγκρούσεις.
- Βιβλία που προσφέρουν αφορμές για συζήτηση με τα παιδιά γύρω από τον πόλεμο, την ειρήνη και τη συνύπαρξη.
Με αφορμή την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου, συγκεντρώσαμε εικονογραφημένα βιβλία που βοηθούν τα παιδιά, 4 έως 6 ετών, προσχολικής και πρωτοσχολικής ηλικίας, να γνωρίσουν τα γεγονότα του 1940 και εν γένει του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά και να προσεγγίσουν την έννοια του πολέμου γενικότερα.
Άλλα παιδικά βιβλία για τον πόλεμο βασίζονται σε πραγματικά γεγονότα, ενώ άλλα ακροβατούν μεταξύ ρεαλισμού και φαντασίας και αφηγούνται ιστορίες, με στρατιώτες, βασιλιάδες, παράξενα πλάσματα και ζώα που ο πόλεμος άλλαξε ριζικά τη ζωή τους. Όλα τους προσφέρουν αφορμές για να συζητήσουμε με τα παιδιά, με τρόπο κατάλληλο για την ηλικία τους, τι συνέβη στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, γιατί πολεμούν οι άνθρωποι και πόσο πολύτιμη είναι η ειρήνη.
Γνωρίζω την Ιστορία: Στρατιώτες στον πόλεμο (1940–1944)
Κείμενο: Βασίλης Κουτσιαρής, Γιάννης Διακομανώλης | Εικονογράφηση: Θάνος Τσίλης | Εκδόσεις Μίνωας | 4+
Ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1940. Ο Ιταλός πρέσβης επισκέπτεται τον Ιωάννη Μεταξά και του παραδίδει το τελεσίγραφο της ιταλικής κυβέρνησης. Λίγες ώρες αργότερα, οι σειρήνες ηχούν και οι Έλληνες στρατιώτες ετοιμάζονται να φύγουν για το μέτωπο. Αποχαιρετούν τις οικογένειές τους, αφήνουν πίσω τις μητέρες και τους αγαπημένους τους, γνωρίζοντας ότι μπορεί να μην επιστρέψουν. Με αφετηρία αυτές τις σκηνές, το βιβλίο γνωρίζει στα παιδιά τα γεγονότα του πολέμου του 1940 και τα χρόνια που ακολούθησαν, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στους ανθρώπους που τα έζησαν.
Κείμενο: Isabel Sánchez Vegara | Εικονογράφηση: Sveta Dorosheva | Μετάφραση: Κλεοπάτρα Ελαιοτριβιάρη | Εκδόσεις Παπαδόπουλος | 4+
Η Άννα Φρανκ ήταν ένα κορίτσι που αγαπούσε τις ιστορίες και ονειρευόταν να γίνει συγγραφέας. Όταν οι ναζί άρχισαν να διώκουν τους Εβραίους, η οικογένειά της αναγκάστηκε να κρυφτεί σε ένα μυστικό διαμέρισμα στο Άμστερνταμ. Εκεί, η Άννα κατέγραφε στο ημερολόγιό της όσα ζούσε, τις σκέψεις, τους φόβους και τα όνειρά της. Η Isabel Sánchez Vegara αφηγείται τη σύντομη ζωή της μέσα από ένα εικονογραφημένο βιβλίο της σειράς «Μικρά κορίτσια με μεγάλες ιδέες», συστήνοντας στους μικρούς αναγνώστες ένα κορίτσι που άφησε πίσω του μια μαρτυρία γνωστή σε ολόκληρο τον κόσμο.
Η πρώτη μου Ιστορία: Το έπος του ’40
Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς | Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια | Εκδόσεις Παπαδόπουλος | 5+
Τον Οκτώβριο του 1940, η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με την ιταλική εισβολή. Οι Έλληνες στρατιώτες φεύγουν για το μέτωπο και πολεμούν στα βουνά της Αλβανίας, μέσα σε αντίξοες συνθήκες. Ο Φίλιππος Μανδηλαράς αφηγείται σε ομοιοκατάληκτους στίχους τα γεγονότα του πολέμου, ακολουθώντας την πορεία των Ελλήνων από την έναρξη των εχθροπραξιών έως τις δύσκολες ημέρες που ακολούθησαν. Η εικονογράφηση της Ναταλίας Καπατσούλια και οι πρόσθετες ιστορικές πληροφορίες στο τέλος βοηθούν τα μικρά παιδιά να γνωρίσουν τα βασικά γεγονότα μιας περιόδου που σημάδεψε τη χώρα.
Η πρώτη μου Ιστορία: Η Αντίσταση των Ελλήνων
Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς | Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια | Εκδόσεις Παπαδόπουλος | 5+
Η Ελλάδα βρίσκεται υπό γερμανική κατοχή, αλλά οι άνθρωποι δεν παύουν να αγωνίζονται για την ελευθερία τους. Μια νύχτα, δύο νέοι ανεβαίνουν κρυφά στην Ακρόπολη για να κατεβάσουν τη ναζιστική σημαία. Είναι ο Μανώλης Γλέζος και ο Απόστολος Σάντας, που με την πράξη τους θα γίνουν σύμβολα της Αντίστασης. Με αφετηρία αυτό και άλλα ιστορικά γεγονότα, ο Φίλιππος Μανδηλαράς παρουσιάζει τον αγώνα των Ελλήνων εναντίον των κατακτητών. Η έμμετρη αφήγηση και η εικονογράφηση της Ναταλίας Καπατσούλια φέρνουν τα παιδιά σε μια πρώτη επαφή με τα χρόνια της Κατοχής.
Όταν παίζαμε για τη νίκη, Καραγκιόζη μου
Κείμενο: Γιώτα Αλεξάνδρου | Εικονογράφηση: Αχιλλέας Ραζής | Εκδόσεις Ελληνοεκδοτική | 5+
Αθήνα, Οκτώβριος 1940. Ένα αγόρι ετοιμάζεται να γιορτάσει τα δωδέκατα γενέθλιά του, όταν οι σειρήνες αναγγέλλουν την έναρξη του πολέμου. Από εκείνη τη μέρα, η ζωή της οικογένειάς του αλλάζει. Ο πατέρας του είναι καραγκιοζοπαίχτης και οι αγαπημένες φιγούρες του θεάτρου σκιών εξακολουθούν να έχουν τη θέση τους στην καθημερινότητά τους, ακόμη και όταν ο πόλεμος και αργότερα η Κατοχή φέρνουν πείνα, φόβο και στερήσεις. Παρακολουθώντας όσα συμβαίνουν μπροστά και πίσω από τον μπερντέ, το αγόρι μεγαλώνει μαζί με τα γεγονότα που συγκλονίζουν την Ελλάδα. Η Γιώτα Αλεξάνδρου συνδέει τον κόσμο του Καραγκιόζη με την ιστορία της εποχής, αφήνοντας το γέλιο και τη λαϊκή τέχνη να συντροφεύουν τους ήρωές της στις δυσκολότερες στιγμές τους.
Κείμενο και εικονογράφηση: Κέλλυ Ματαθία-Κόβο | Εκδόσεις Πατάκη | 5+
Μια μεγάλη οικογένεια από προβατάκια ζει ευτυχισμένη σε ένα καταπράσινο λιβάδι. Όλα αλλάζουν όταν εμφανίζονται άγρια θηρία που απειλούν τη ζωή τους. Τα προβατάκια αναγκάζονται να εγκαταλείψουν το σπίτι τους και να αναζητήσουν καταφύγιο, αφήνοντας πίσω τα κίτρινα καπέλα τους. Στην προσπάθειά τους να σωθούν, θα βρουν ανθρώπους πρόθυμους να τα βοηθήσουν, ακόμη και με κίνδυνο της δικής τους ζωής. Η Κέλλυ Ματαθία-Κόβο εμπνεύστηκε την ιστορία από τις περιπέτειες της εβραϊκής οικογένειάς της, που κατάφερε να επιβιώσει από το Ολοκαύτωμα. Μέσα από την αλληγορία των ζώων αφηγείται μια πραγματική ιστορία διάσωσης, θυμίζοντας πως ακόμη και στις πιο σκοτεινές εποχές κάποιοι άνθρωποι βρίσκουν το θάρρος να προστατεύσουν τους διωκόμενους.
Κείμενο: Isabel Minhós Martins | Εικονογράφηση: Bernardo P. Carvalho | Μετάφραση: Μαριάννα Ψύχαλου | Εκδόσεις Μικρή Σελήνη | 5+
Ένας αυστηρός στρατηγός έχει δώσει μια παράλογη διαταγή: κανένας δεν επιτρέπεται να περάσει στη δεξιά σελίδα του βιβλίου, επειδή εκείνος τη θέλει αποκλειστικά δική του. Ένας φρουρός αναλαμβάνει να επιβάλει την απαγόρευση, ενώ ολοένα περισσότεροι χαρακτήρες συγκεντρώνονται μπροστά του, περιμένοντας να συνεχίσουν την πορεία τους. Ώσπου μια μπάλα περνά κατά λάθος τη γραμμή και τα πράγματα παίρνουν απρόσμενη τροπή. Μια παιχνιδιάρικη ιστορία για την αυθαιρεσία της εξουσίας και τη δύναμη των πολλών, όπου ακόμη και οι σελίδες του βιβλίου συμμετέχουν στην περιπέτεια.
Κείμενο: Αντώνης Παπαθεοδούλου | Εικονογράφηση: Μυρτώ Δεληβοριά | Εκδόσεις Πατάκη | 5+
Μια παράξενη πόλη περιμένει τους μικρούς αναγνώστες να την ανακαλύψουν. Οι δρόμοι της αλλάζουν διαδρομή όταν χρειάζεται, τα αγάλματα κοκκινίζουν από ντροπή, τα σιντριβάνια χορεύουν και τα δέντρα κρύβουν τις δικές τους εκπλήξεις. Όλοι βρίσκουν τη θέση τους σε αυτή την πολιτεία, εκτός από έναν ανεπιθύμητο επισκέπτη: τον Πόλεμο. Όταν επιχειρεί να εμφανιστεί, η ίδια η πόλη έχει τον τρόπο της να τον αντιμετωπίσει. Ο Αντώνης Παπαθεοδούλου και η Μυρτώ Δεληβοριά δημιουργούν έναν ευφάνταστο τόπο όπου οι άνθρωποι μπορούν να ζουν μαζί χωρίς να φοβούνται ο ένας τον άλλο.
Γιατί;
Κείμενο και εικονογράφηση: Nikolai Popov | Μετάφραση: Μαρία Παπαγιάννη | Εκδόσεις Πατάκη | 5+
Ένας βάτραχος απολαμβάνει ήσυχα το λουλούδι του, όταν εμφανίζεται ένα ποντίκι που το ζηλεύει και αποφασίζει να του το αρπάξει. Ο βάτραχος αντιδρά και καλεί τους φίλους του σε βοήθεια. Το ίδιο κάνει και το ποντίκι. Σε λίγο, οι δύο πλευρές έχουν συγκεντρώσει ολόκληρους στρατούς και η αρχική διαφωνία έχει εξελιχθεί σε έναν καταστροφικό πόλεμο. Όταν όλα τελειώνουν, ο τόπος όπου ζούσαν έχει ερημώσει. Ένα silent book όπου ο δημιουργός αφηγείται την ιστορία αποκλειστικά με εικόνες, αφήνοντας τα παιδιά να ανακαλύψουν μόνα τους πόσο παράλογη μπορεί να γίνει μια σύγκρουση.
Κείμενο και εικονογράφηση: Kjell Ringi | Μετάφραση: Carolina Cury, Κωνσταντίνος Δαμιανάκης | Εκδόσεις Πατάκη | 5+
Ένας βασιλιάς και ο λαός του ζουν ειρηνικά στο μικρό τους βασίλειο, ώσπου μια μέρα εμφανίζεται ένας παράξενος ξένος. Είναι τόσο διαφορετικός από τους κατοίκους, ώστε κανένας δεν ξέρει πώς να του μιλήσει ή τι να υποθέσει για τις προθέσεις του. Η παρουσία του προκαλεί αναστάτωση, η καχυποψία μεγαλώνει και σύντομα ο βασιλιάς αποφασίζει να κινητοποιήσει τον στρατό του. Κανένας δεν σκέφτηκε να γνωρίσει πρώτα τον ανεπιθύμητο επισκέπτη. Ο Σουηδός Kjell Ringi, σε μια ιστορία που πρωτοδημιούργησε το 1968, δείχνει με χιούμορ πόσο εύκολα ο φόβος για το άγνωστο μπορεί να οδηγήσει στη βία.
Κείμενο: Davide Cali | Εικονογράφηση: Serge Bloch | Μετάφραση: Φίλιππος Μανδηλαράς | Εκδόσεις Πατάκη | 5+
Στη μέση μιας ερήμου βρίσκονται δύο βαθιές τρύπες. Σε καθεμία κρύβεται ένας στρατιώτης. Είναι εχθροί και περιμένουν την κατάλληλη στιγμή για να σκοτώσει ο ένας τον άλλο. Ο πόλεμος κρατά πολύ καιρό, οι μέρες περνούν βασανιστικά και ο ένας στρατιώτης αρχίζει να αναρωτιέται ποιος είναι πραγματικά εκείνος που βρίσκεται απέναντί του. Το στρατιωτικό εγχειρίδιο που του έχουν δώσει τον περιγράφει ως τέρας, αλλά όσο περνά ο καιρός τόσο δυσκολότερο του είναι να πιστέψει όσα γράφει. Μια λιτή, συγκινητική ιστορία για δύο ανθρώπους που έχουν μάθει να μισούν ο ένας τον άλλο χωρίς να έχουν συναντηθεί ποτέ.
Κείμενο: José Jorge Letria | Εικονογράφηση: André Letria | Μετάφραση: Ελένη Βλάχου, Κλεοπάτρα Ελαιοτριβιάρη | Εκδόσεις Πουά | 5+
Ο πόλεμος δεν έχει χέρια, πόδια ή φτερά. Δεν έχει σπίτι, οικογένεια ή κανέναν να τον αγαπά. Ξέρει όμως να καταστρέφει, να ανοίγει τεράστιους κρατήρες στη γη και να μετατρέπει τις πόλεις σε ερείπια. Έρχεται αθόρυβα, κρύβεται και απλώνεται παντού, αφήνοντας πίσω του όσα οι άνθρωποι προσπαθούν να προστατεύσουν. Ο Πορτογάλος ποιητής José Jorge Letria δίνει στον πόλεμο τη μορφή ενός σκοτεινού πλάσματος, ενώ ο γιος του, André Letria, δημιουργεί έναν εξίσου σκοτεινό εικονογραφικό κόσμο. Ένα ιδιαίτερο εικονογραφημένο ποίημα που επιτρέπει στα παιδιά να αντικρίσουν τον πόλεμο μέσα από τις εικόνες της καταστροφής που προκαλεί.
Η κεντρική εικονογράφηση του Serge Bloch προέρχεται από το βιβλίο “Ο εχθρός”.
