Οι Εκδόσεις Πατάκη κυκλοφορούν δύο νέα βιβλία πρώτης ανάγνωσης για παιδιά γύρω στα έξι, στην έναρξη της σχολικής τους ζωής. Το Κουτί με την κίτρινη κορδέλα της Ιωάννας Μπαμπέτα, με εικονογράφηση της Σοφίας Τουλιάτου, και το Βρέχει μολυβάκια του Βαγγέλη Ηλιόπουλου με εικονογράφηση της Ρένιας Μεταλληνού, ανήκουν στη γνωστή σειρά «Χωρίς σωσίβιο» — μια σειρά που εδώ και χρόνια υποστηρίζει τα πρώτα, δειλά αλλά συναρπαστικά βήματα των παιδιών προς την ελευθερία της αυτόνομης ανάγνωσης.
Πρόκειται για σύντομα, ευανάγνωστα κείμενα των 250 λέξεων (πρώτο επίπεδο της σειράς) με γραμματοσειρά φιλική στα μάτια των νεαρών αναγνωστών και με βολικό μέγεθος. Όμως το ουσιαστικότερο «στήριγμα» δεν είναι τυπογραφικό: είναι η θεματολογία. Η φιλία, το μοίρασμα, η φαντασία και η έμπνευση γίνονται γέφυρες ανάμεσα στη σχολική καθημερινότητα και την εσωτερική ζωή του παιδιού. Δύο ιστορίες που μιλούν για το πώς τα παιδιά συναντούν τον εαυτό τους μέσα από το παιχνίδι και τη φαντασία.
Το κουτί με την κίτρινη κορδέλα-Ιωάννα Μπαμπέτα
Η Ιωάννα Μπαμπέτα στήνει μια μικρή αλληγορία για τον ανταγωνισμό και τη συντροφικότητα. Ένα κουτί με μια κίτρινη κορδέλα εμφανίζεται μια μέρα στην αυλή ενός σχολείου. Τα παιδιά τρέχουν αυθόρμητα να το δουν και αυτό που μοιάζει να τα ενδιαφέρει στην αρχή δεν είναι το περιεχόμενο, αλλά ο παραλήπτης του. Σε ποιον ανήκει αυτό το κουτί; Ευτυχώς, πάνω του υπάρχει μια κάρτα που απευθύνεται «στο καλύτερο παιδί».
Σωστά υποθέσατε. Όλα τα παιδιά στο προαύλιο θεώρησαν πως το δώρο είναι δικό τους. Από εκεί ξεκινά ένα παιχνίδι αυτοπροσδιορισμού: κάθε παιδί αναζητά επιχειρήματα για το γιατί «δικαιούται» το δώρο. Είναι όλα τα καλύτερα: Βοηθούν στις δουλειές, πάνε βόλτα τον σκύλο, είναι καλοί μαθητές, δεν κουράζουν τους γονείς τους. Ένα ένα ξεδιπλώνουν και τεκμηριώνουν τις αρετές τους. Τελικά, σε ποιο ανήκει το δώρο;
Τη λύση φέρνει μια ξαφνική μπόρα που λιώνει σχεδόν αμέσως το κουτί. Και τότε, έκπληξη! Το δώρο πράγματι αφορά «το καλύτερο παιδί της τάξης» και ανήκει… σε όλους. Πώς γίνεται; Τι αποκάλυψε το νερό; Ε, ας μην το μαρτυρήσουμε! Αρκεί να πούμε πως η απάντηση είναι τόσο απλή όσο και τρυφερή. Σίγουρα, πάντως, πρόκειται για ένα συμβολικό, αρχετυπικό παιχνίδι. Η δε απόλαυσή του υπό βροχή είναι μια υπέροχη εικόνα παιδικής ελευθερίας που οι ενήλικοι τείνουμε να αποθαρρύνουμε.
Το βιβλίο περιλαμβάνει μία άσκηση-παιχνίδι. Τα παιδιά καλούνται να γράψουν πέντε λόγους για τους οποίους πιστεύουν ότι αξίζουν ένα κουτί με χρωματιστή κορδέλα και ποιο δώρο θέλουν να βρουν μέσα. Εδώ είναι μια καλή ευκαιρία να δούμε πώς έχουν αντιληφθεί την έννοια του «καλού παιδιού», μα και των δώρων και να συζητήσουμε, ανάλογα με το δικό μας οικογενειακό πλαίσιο.
Βρέχει μολυβάκια-Βαγγέλης Ηλιόπουλος
Πάμε τώρα στο δεύτερο βιβλίο. Από τη βροχή που λύνει το μυστήριο περνάμε σε μια βροχή που γεννά τη φαντασία. Βρισκόμαστε πάλι σε σχολικό περιβάλλον, μέσα στην τάξη τούτη τη φορά. Η δασκάλα ζητάει απ’ τα παιδιά μια εργασία: να γράψουν μια πρόταση με πολλή φαντασία. Όνειρο και δημιουργικότητα μπερδεύονται ευχάριστα, μετατρέποντας το άγχος για σχολική επιτυχία σε παραμύθι.
Ο μικρός πρωταγωνιστής όλο το απόγευμα αδυνατεί να σκεφτεί κάτι καλό, μια σούπερ φανταστική συγγραφική ιδέα, μια ιδέα που να αξίζει να γραφτεί στο χαρτί με το μολύβι του. Έτσι πέφτει για ύπνο· μέχρι που τον ξυπνάει θόρυβος από μια δυνατή βροχή. Μια βροχή παράξενη. Δεν βρέχει σταγόνες. Βρέχει μολυβάκια. Μικρά, καλοξυσμένα μολυβάκια. Τα οποία οι άνθρωποι μαζεύουν με κουβάδες, όπως κάποτε μάζευαν το πολύτιμο νερό. Έτσι ο ήρωάς μας παίρνει το δικό του κουβαδάκι, μαζεύει μολυβάκια –κάποιος τον ρωτά αν ενδιαφέρεται γι’ αυτά επειδή είναι συγγραφέας– και επιστρέφει στο κρεβάτι του.
Όταν ξύπνησε κατάλαβε πως είχε ονειρευτεί τη βροχή με τα μολυβάκια. Μόνο που, πόσο παράξενο, το κουβαδάκι του είναι γεμάτο μολυβάκια. Μόλις πιάνει το πρώτο στα χέρια του, εμπνέεται αμέσως για τη σχολική εργασία του. Μια πρόταση με πολλή φαντασία: Χθες το βράδυ έβρεξε μολυβάκια. Ένας νέος συγγραφέας γεννιέται, από μια εικόνα ονείρου αποκτά την πρώτη επίγνωση της δύναμης της γραφής.
Κάθε μολύβι είναι μια εν δυνάμει ιστορία. Κάθε παιδί είναι ένας εν δυνάμει συγγραφέας. Πόσοι δρόμοι ανοίγουν απλώς και μόνο με ένα μολυβάκι. Στο τέλος, μια παιγνιώδης δράση: τα παιδιά καλούνται να συμπληρώσουν μία λίστα με χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει όποιος θέλει να γίνει συγγραφέας, οδηγούμενα μέσω της φαντασίας σε αυτογνωσία και επιθυμία δημιουργίας.
Και στα δύο βιβλία, οι εικονογραφήσεις, των Σοφίας Τουλιάτου και Ρένιας Μεταλληνού αντίστοιχα, λειτουργούν ως συνέχεια της αφήγησης: φωτεινή, γεμάτη κίνηση, βοηθά το παιδί να αποκωδικοποιήσει τη γλώσσα και το συναίσθημα. Πρόκειται για ιστορίες απλές αλλά όχι απλοϊκές, που μιλούν με χιούμορ και τρυφερότητα για τις πρώτες σχολικές εμπειρίες. Δύο μικρές ιστορίες για τον τρόπο που τα παιδιά μαθαίνουν να ανήκουν, να δημιουργούν και να μοιράζονται –χωρίς σωσίβιο και με εμπιστοσύνη στη δύναμή τους.
Η σειρά των Εκδόσεων Πατάκη Χωρίς σωσίβιο, για παιδιά 6-8 ετών, με τη φροντίδα της Βασιλικής Νίκα, παραμένει ένας από τους πιο ουσιαστικούς τρόπους να γνωρίσουν τα παιδιά το βιβλίο ως χαρά και όχι ως υποχρέωση. Γι’ αυτό και περιλαμβάνει ιστορίες με τις οποίες μπορούν να ταυτιστούν.
Η στιγμή που ένα παιδί κατακτά τον μηχανισμό της ανάγνωσης και νιώθει ικανό να διαβάσει μόνο του οτιδήποτε θέλει είναι μαγική και αποτελεί σημαντική μετάβαση στη ζωή του. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, τα βιβλία της σειράς σχεδιάζονται με αυστηρές προδιαγραφές. Είναι χωρισμένη σε τρία επίπεδα δυσκολίας ανάλογα με τον αριθμό λέξεων και με αυξανόμενη αναγνωστική δυσκολία. Περιλαμβάνει πολλούς τίτλους, που μπορείτε να βρείτε εδώ.
Στόχος είναι κάθε παιδί να μεγαλώσει με τη σειρά στην Α’ και στη Β’ Δημοτικού διαβάζοντας τουλάχιστον δέκα βιβλία τη χρονιά και να μάθει έτσι να απολαμβάνει την ανάγνωση της λογοτεχνίας από τα πρώτα του βήματα. Στη Γ’ και στη Δ’ Δημοτικού μπορεί να συνεχίσει με τη σειρά Στα βαθιά ή να περάσει απευθείας στη σειρά Χελιδόνια και στη σειρά Περιστέρια, αν νιώθει ότι δεν χρειάζεται πλέον ένα ασφαλές αναγνωστικό περιβάλλον.
