Highlights
- Η Υγιής σχέση με το φαγητό δεν ορίζεται από τα κιλά, αλλά από την εμπιστοσύνη στα σήματα του σώματος και την απουσία ενοχής ή ντροπής.
- Η εικόνα που έχει το παιδί για το σώμα του καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τη σκέψη και τη συμπεριφορά του γύρω από το φαγητό.
- Η κουλτούρα της δίαιτας και τα κοινωνικά πρότυπα διαστρεβλώνουν τη φυσική, απλή σχέση των παιδιών με το φαγητό.
- Οι γονείς χρειάζεται συχνά να «ξεμάθουν» δικούς τους κανόνες και πεποιθήσεις, ώστε να μεταδώσουν στα παιδιά σεβασμό και ευγνωμοσύνη προς το σώμα.
- Η παιδική ηλικία είναι κομβική για να μπουν οι βάσεις θετικής εικόνας σώματος και αβίαστης, χαρούμενης σχέσης με το φαγητό.
Στο προηγούμενο άρθρο μιλήσαμε για τη σημασία τού να εστιάζουμε στη σχέση που θα αναπτύξει ένα παιδί με το φαγητό παρά στο πόσο και τι έφαγε σήμερα. Τι σημαίνει, όμως, το να έχει ένα παιδί μια υγιή σχέση με το φαγητό; Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει κάποιος συγκεκριμένος ορισμός που να απαντά σε αυτό το ερώτημα με απόλυτη ακρίβεια ούτε είναι κάτι που μπορεί να μετρηθεί.
Μάλιστα, σε πλήρη αντίθεση με τα μηνύματα που δεχόμαστε από την κουλτούρα της δίαιτας, το βάρος του σώματος δεν μας δίνει καμία πληροφορία από μόνο του για το πώς σκέφτεται και νιώθει ένα παιδί για το φαγητό και το σώμα του.
Κάτι που αξίζει να θυμόμαστε είναι το εξής: είναι πρακτικά ανέφικτο να μιλάμε για τη σχέση ενός παιδιού με το φαγητό, χωρίς να λαμβάνουμε υπόψη και τη σχέση που έχει με το σώμα του. Οι σκέψεις και τα συναισθήματα που έχει ένα παιδί για το σώμα του διαμορφώνουν και καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό το πώς σκέφτεται για το φαγητό και κατ’ επέκταση τη διατροφική του συμπεριφορά.
Δυστυχώς, ζούμε σε μία κοινωνία που εστιάζει υπέρμετρα στην επιφάνεια, θυσιάζοντας τη σωματική, ψυχική και πνευματική μας υγεία. Χρειάζεται συνειδητός αγώνας για να προστατεύσουμε τα παιδιά από τα τοξικά πρότυπα της κουλτούρας της δίαιτας και να ενισχύσουμε τα μηνύματα που προωθούν την εκτίμηση προς το σώμα – ανεξαρτήτως σωματικού βάρους.
Μόνο έτσι θα μπορέσουν να μπουν τα θεμέλια για μια υγιή σχέση με το φαγητό.
Πώς μπορεί να νιώθει, λοιπόν, ένα παιδί που έχει υγιή σχέση με το φαγητό;
Πάμε να δούμε κάποια ενδεικτικά παραδείγματα:
- Αισθάνεται εμπιστοσύνη στα μηνύματα του σώματός του (πείνα και κορεσμός).
- Τρώει χωρίς να νιώθει ενοχές ή ντροπή.
- Απολαμβάνει το φαγητό.
- Το φαγητό δεν αποτελεί πηγή άγχους στη ζωή του.
Αν το καλοσκεφτούμε όλα τα παραπάνω είναι αρκετά… απλά και φυσικά! Δεν πρόκειται για κάτι που χρειάζεται να μάθουμε εμείς στο παιδί. Αντιθέτως, σε πολλές περιπτώσεις εμείς είμαστε εκείνοι που χρειάζεται να ξε-μάθουμε και να ξαναμάθουμε κάποια πράγματα από την αρχή.
Κανένα παιδί δεν αποφασίζει μια μέρα να αρχίσει να τρώει στα κρυφά ή να νιώθει άσχημα με τον εαυτό του επειδή έφαγε σοκολάτα, χωρίς να υπάρχει λόγος. Από κάπου εσωτερίκευσε αυτές τις δυσλειτουργικές πεποιθήσεις που το έκαναν να πιστεύει ότι το να τρώει είναι «κακό» και πως θα έπρεπε να ντρέπεται εάν θέλει να φάει σοκολάτα.
Η σχέση μας με το φαγητό, όταν δεν παραβιάζεται, είναι απλή. Αλλά όλοι αυτοί οι κανόνες και οι πεποιθήσεις την κάνουν δύσκολη και περίπλοκη. Το έργο μας, λοιπόν, είναι να προσπαθήσουμε να αναγνωρίσουμε ποιοι είναι οι παράγοντες που στάθηκαν εμπόδιο στο να μπορέσει ένα παιδί να τρέφεται αυθόρμητα και με χαρά.
Συχνά, τα εμπόδια αυτά είναι βαθιά ριζωμένες πεποιθήσεις που κουβαλάμε χρόνια εμείς οι ίδιοι για το φαγητό και το σώμα μας. Όταν εντοπίζουμε τους δικούς μας δυσλειτουργικούς κανόνες, μας δίνεται η ευκαιρία να τους αναθεωρήσουμε. Έτσι, μπορούμε να επιλέξουμε συνειδητά τα μηνύματα που θέλουμε να μεταδώσουμε στη νέα γενιά, δίνοντας έμφαση στην ανάπτυξη σεβασμού και ευγνωμοσύνης προς το σώμα.
Θα ήθελα, μέσα από αυτό το άρθρο, να σας προσκαλέσω να διερωτηθείτε εσείς οι ίδιοι:
Τι σημαίνει για εσάς το να έχει το παιδί σας (και εσείς) μια υγιή σχέση με το φαγητό;
Πώς θα την περιγράφατε; Πώς θα θέλατε να είναι; Υπάρχουν κάποιες αλλαγές που θα μπορούσαν να βοηθήσουν προς αυτήν την κατεύθυνση;
Είναι απολύτως ανθρώπινο εάν μέχρι τώρα είχατε μάθει να σκέφτεστε με πρωταρχικό γνώμονα το μέγεθος και το βάρος του σώματος του παιδιού σας. Αυτά είναι τα ερεθίσματα που δεχόμαστε από παντού, συμπεριλαμβανομένων πολλές φορές και των επαγγελματιών υγείας.
Θυμηθείτε ότι ποτέ δεν είναι αργά για να αλλάξουμε νοοτροπία! Και όταν πρόκειται για τη σχέση που θα αναπτύξουν τα παιδιά με το φαγητό και το σώμα τους, αξίζει η προσπάθεια!
Όσο κι αν δεν το συνειδητοποιούμε κάποιες στιγμές, το πώς νιώθουμε για το φαγητό και το σώμα μας επηρεάζει άμεσα την αυτοεκτίμησή μας και σχεδόν κάθε πτυχή της ζωής μας· από τις σχέσεις που θα κάνουμε με τους άλλους ανθρώπους μέχρι το κατά πόσο θα διεκδικήσουμε τα όνειρά μας. Η παιδική ηλικία είναι η κατάλληλη περίοδος για να καλλιεργηθούν οι βάσεις για μια θετική εικόνα σώματος και κατ’ επέκταση μια ευχάριστη και αβίαστη σχέση με το φαγητό.
Αντί για έλεγχο, ας εστιάσουμε στη σύνδεση.
Αντί για καταπίεση, ας εστιάσουμε στη χαρά.
Αντί για ενοχή, ας εστιάσουμε στην ικανοποίηση.
Αντί για ντροπή, ας εστιάσουμε στην ευγνωμοσύνη.
Με αγάπη,
Κωνσταντίνα
