Αθλητικά ατυχήματα στα παιδιά: Πώς η εκγύμναση γίνεται με ασφάλεια

Highlights

Είναι γνωστό ότι η φυσική άσκηση ευνοεί τη σωματική, ψυχική και πνευματική ανάπτυξη των παιδιών και των εφήβων. Εκτός από την καλή φυσική κατάσταση, ο παιδικός αθλητισμός καλλιεργεί την άμιλλα και τον συναγωνισμό, ενώ ευνοεί τη συνεργασία, την ομαδικότητα, τη συγκέντρωση και την αυτοπειθαρχία. Υπάρχουν, όμως, ορισμένα σημεία που πρέπει να προσέξουμε, ώστε τα αθλητικά ατυχήματα στα παιδιά και στους εφήβους να μειωθούν και η εκγύμναση στο πλαίσιο αθλητικών δραστηριοτήτων να είναι όσο το δυνατόν πιο ασφαλής. 

Γιατί συμβαίνουν αθλητικά ατυχήματα στα παιδιά

• Όπου υπάρχει αυξημένη σωματική δραστηριότητα, υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα ατυχήματος. Με άλλα λόγια, αν το παιδί αθλείται συστηματικά εκτίθεται σε μεγαλύτερο κίνδυνο.
• Η σύγχρονη κοινωνία ασκεί στα παιδιά μεγάλη πίεση για διακρίσεις από τις πολύ μικρές ηλικίες. Ειδικά στον αθλητισμό, η πίεση αυτή συχνά καταλήγει σε σκληρό και παράλογο ανταγωνισμό, που αυξάνει τις πιθανότητες ατυχήματος.

Καταρχάς, είναι σημαντικό να επιτευχθεί μία ισορροπία, ώστε τα παιδιά να μπορούν να επωφεληθούν αλλά και να απολαύσουν το άθλημα που έχουν επιλέξει, χωρίς την επιπλέον πίεση. Έπειτα, χρειάζεται να ακολουθήσουμε ορισμένους απλούς κανόνες, προκειμένου να μειώσουμε σημαντικά τα αθλητικά ατυχήματα στα παιδικά σπορ.

Η πρόληψη δεν ισοδυναμεί με φόβο απέναντι στην άθληση. Αντιθέτως, σημαίνει σωστή οργάνωση και προϋποθέτει ενημερωμένους γονείς, σωστούς επαγγελματίες και ένα πλαίσιο όπου το παιδί μπορεί να κινηθεί ελεύθερα, να δοκιμαστεί, να ασκηθεί, να κουραστεί και να χαρεί, χωρίς να θέτει τον εαυτό του σε περιττούς κινδύνους.

Ασφαλής χώρος και σωστή επίβλεψη

• Ο χώρος της προπόνησης πρέπει να είναι καλά συντηρημένος και να προσφέρεται για το άθλημα του παιδιού, με τη σωστή υποδομή.
• Ο χώρος άθλησης πρέπει να είναι σωστά περιφραγμένος για την ασφάλεια τόσο των αθλητών όσο και των θεατών.
• Σε κάθε χώρο άθλησης πρέπει να υπάρχει φαρμακείο πρώτων βοηθειών, πρόσβαση σε τηλέφωνο, σχέδιο αντιμετώπισης επείγοντος περιστατικού και διαθέσιμα στοιχεία επικοινωνίας των γονέων.
• Η προπόνηση πρέπει να γίνεται από κατάλληλα καταρτισμένους και νόμιμα πιστοποιημένους επαγγελματίες.
• Σε μικρές ηλικίες πρέπει να υπάρχει πάντα η κατάλληλη επίβλεψη.
• Η προπόνηση με κακές καιρικές συνθήκες δεν συστήνεται.

Εξοπλισμός, κράνος και κατάλληλη ενδυμασία

• Η ενδυμασία του παιδιού πρέπει να είναι κατάλληλη για το άθλημα που έχει επιλέξει, διαφορετικά μπορεί να οδηγήσει σε ατύχημα.
• Στα αθλήματα όπου απαιτείται κράνος ή άλλα προστατευτικά, δεν αρκεί να τα φορά το παιδί. Πρέπει να είναι κατάλληλα για την ηλικία και το μέγεθός του, πιστοποιημένα, σε καλή κατάσταση και σωστά εφαρμοσμένα.
• Καλύπτουμε πάντα το κεφάλι του παιδιού και χρησιμοποιούμε αντηλιακά προϊόντα και γυαλιά ηλίου όταν αθλείται υπό τον ήλιο – γυαλιά ηλίου και στο χιόνι!

Παιδιατρικός έλεγχος, προθέρμανση και όρια

• Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τη φυσική κατάσταση του παιδιού πριν ξεκινήσει ένα άθλημα, ακόμα και σε μικρή ηλικία.
• Επιλέγουμε άθλημα κατάλληλο για την ηλικία και τη σωματική και φυσική κατάσταση του παιδιού.
• Ο παιδιατρικός προ-αθλητικός έλεγχος πρέπει να γίνεται πριν από το ξεκίνημα της συστηματικής προπόνησης, ιδανικά στο πλαίσιο της τακτικής παιδιατρικής παρακολούθησης.
• Η προθέρμανση στον αθλητισμό είναι απαραίτητη για όλες τις ηλικίες. Η προπόνηση καλό είναι να ολοκληρώνεται με ήπια αποθεραπεία, ώστε το σώμα να επανέρχεται σταδιακά.
• Τα παιδιά πρέπει να πίνουν νερό πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την άσκηση, να κάνουν συχνά διαλείμματα και να αποφεύγουν την έντονη προπόνηση σε υψηλή θερμοκρασία ή υγρασία.
• Η άθληση δεν συστήνεται όταν τα παιδιά είναι ασθενή ή κουρασμένα, αμέσως έπειτα από βαρύ γεύμα ή όταν έχουν καταναλώσει έστω και ελάχιστο αλκοόλ – βασική υπενθύμιση προς τους αεικίνητους και ταυτόχρονα περίεργους για την ενήλικη ζωή εφήβους.
• Η άσκηση πρέπει να διακόπτεται όταν το παιδί παραπονιέται για έντονο πόνο, δύσπνοια, ζάλη ή αδυναμία να συνεχίσει φυσιολογικά. Αν χτυπήσει στο κεφάλι και εμφανίσει πονοκέφαλο, ναυτία, σύγχυση, υπνηλία, αστάθεια ή αλλαγή στη συμπεριφορά, σταματά αμέσως την άσκηση και αξιολογείται από γιατρό.
• Η υπερβολική προπόνηση, η πρώιμη εξειδίκευση σε ένα μόνο άθλημα και η άσκηση χωρίς επαρκή ανάπαυση αυξάνουν τον κίνδυνο τραυματισμών από καταπόνηση.

Κανόνες, όρια και αθλητική συμπεριφορά

• Κάθε άθλημα έχει τους δικούς του κανόνες, που τα παιδιά πρέπει να ακολουθούν πιστά, για την ασφάλεια τη δική τους και των συναθλητών τους.
• Είναι σημαντικό οι προπονητές και οι ενήλικοι που δίνουν το παρών στην προπόνηση να δίνουν το καλό παράδειγμα και να μαθαίνουν στους νέους αθλητές τη σωστή αθλητική συμπεριφορά. Καμία επιθετική συμπεριφορά δεν είναι αποδεκτή στον παιδικό αθλητισμό. Όταν οι ενήλικοι τις ανέχονται ή προκαλούν οι ίδιοι, συνήθως στο όνομα της νίκης, εκπαιδεύουν τα παιδιά να αντιλαμβάνονται με λάθος τρόπο έννοιες όπως η ομάδα, η συνεργασία και ο αθλητισμός εν γένει.

Το κείμενο βασίστηκε σε πληροφορίες από το Σωματείο Αντιμετώπιση Παιδικού Τραύματος και σε συμπληρωματική έρευνα από παιδιατρικές πηγές για την πρόληψη αθλητικών τραυματισμών.

Σημείωση: Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική συμβουλή, την παιδιατρική εξέταση ή την αξιολόγηση από ειδικό. Για οποιονδήποτε τραυματισμό, επίμονο πόνο, έντονη κόπωση, χτύπημα στο κεφάλι ή σύμπτωμα που προκαλεί ανησυχία, οι γονείς πρέπει να απευθύνονται άμεσα στον παιδίατρο ή σε αρμόδιο επαγγελματία υγείας.