Κάθε Σεπτέμβρη ξαναπιάνουμε τα ίδια: ρολόγια, τσάντες, «πρόγραμμα μελέτης». Άγχος ότι το παιδί δεν θα πάει καλά: Δοκιμάστε κάτι: σταματήστε να «διαβάζετε» εσείς το παιδί σας. Η μελέτη, το διάβασμα στο σπίτι, είναι δική του δουλειά. Αν θέλουμε παιδιά που χαίρονται το σχολείο, που αντέχουν, που προχωρούν, πρέπει να τους παραδώσουμε το τιμόνι από την πρώτη τάξη.
Γιατί τόσο νωρίς;
Η Α’ Δημοτικού είναι ήδη μια μετάβαση από την ελευθερία του νηπιαγωγείου σε μια πιο δομημένη τάξη. Δεν χρειάζεται να φορτωθεί κι άλλο στρες το παιδί. Ιδανικά, λοιπόν, προτείνεται καθόλου ή ελάχιστο «διάβασμα για το σπίτι» στην πρώτη τάξη και δουλειά στο σχολείο. Λίγοι δάσκαλοι το τηρούν. Δυστυχώς. Αν ο εκπαιδευτικός επιμένει, κρατήστε τη μελέτη σύντομη και αυστηρά υπόθεση του παιδιού.
Ο ρόλος του γονέα στο διάβασμα στο σπίτι (και πού σταματά)
- Στήνω πλαίσιο: ήσυχο σημείο, βασικά υλικά μελέτης (μολύβι/γόμα/ξύστρα/βιβλία/τετράδια) και συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο.
- Είμαι κοντά, αλλά όχι πάνω από το κεφάλι του: «Είμαι στην κουζίνα. Αν κολλήσεις με κάτι, φώναξέ με».
- Δεν κάνω «τα μαθήματά μας»: δεν υπαγορεύω, δεν λύνω, δεν διορθώνω για τελειότητα. Η «άψογη» σελίδα που έγραψε ο μεγάλος δεν ξεγελά κανέναν και κυρίως, δεν εκπαιδεύει κανέναν.
Τι μαθαίνει έτσι; Όχι μόνο τα γράμματα. Αναλαμβάνει ευθύνη, αντέχει την ατέλεια, δοκιμάζει, διορθώνει. Δηλαδή, τα πραγματικά θεμέλια της μελέτης.
«Μα το σχολείο ζητά να καθόμαστε μαζί…»
Υπάρχουν, πράγματι, δύο σχολές σκέψης για το διάβασμα στις πρώτες τάξεις (αφήνω απέξω τα κέντρα μελέτης):
- Μελέτη στο σπίτι με τον γονέα ή με δάσκαλο
- Αυτονομία με ενήλικη παρουσία στο φόντο.
Διαλέγετε με βάση τις αξίες σας. Θέλετε αυτονομία, χαρά μάθησης και ανθεκτικότητα; Πηγαίνετε με το δεύτερο. Αν ο/η δάσκαλος/α ζητά στενή επίβλεψη, κρατήστε καθαρή στάση: «Στηρίζουμε το παιδί να δουλεύει μόνο του. Είμαστε διαθέσιμοι αν χρειαστεί». Ζητήστε να αξιολογείται η προσπάθεια του παιδιού όπως είναι.
«Και αν δεν τελειώνει; Αν κάνει λάθη;»
Θα συμβεί. Και είναι μέρος του της μαθησιακής διαδικασίας.
- Δεν σώζω την κατάσταση κάθε φορά. Αύριο θα πάει όπως είναι, θα συζητήσει με τον/την δάσκαλο/α, θα μάθει να ζητά βοήθεια.
- Επιβραβεύω την προσπάθεια και τη συνέπεια, όχι το «τέλειο» αποτέλεσμα.
- Κρατάω τη διάρκεια μικρή στην Α’ (π.χ. 20–30′) και σταθερή. Μετά: παιχνίδι/κίνηση/ξεκούραση.
Η καλή πρόθεση που γυρίζει μπούμερανγκ
Κανένας γονιός δεν κάθεται πάνω από τετράδια από κακία. Από άγχος το κάνει. Όμως το μήνυμα που παίρνει το παιδί είναι καθαρό: «Χωρίς εσένα δεν τα καταφέρνω» με το διάβασμα στο σπίτι. Και έτσι δεν μαθαίνει να τα καταφέρνει χωρίς εμάς ή άλλη χείρα βοηθείας. Θέλουμε το αντίστροφο.
Η σχολική πορεία ανήκει στο παιδί. Η ευθύνη, η χαρά και η ικανοποίηση πρέπει να είναι δικές του. Δώστε του χώρο από τώρα. Θα κάνει λάθη; Ναι. Έτσι μαθαίνει. Θα αργήσει λίγο; Ας αργήσει. Προτιμότερο ένα παιδί που μαθαίνει να στέκεται μόνο του, με τα λάθη του, παρά ένα παιδί με τέλεια τετράδια και φυλλάδια, όμως εξαρτημένο από εμάς.
