Μια από τις πιο συχνές –και δυσάρεστες– εμπειρίες των πρώτων μηνών της εγκυμοσύνης είναι η πρωινή αδιαθεσία: ναυτία, δυσφορία, συχνά και εμετοί. Πρόκειται για το συνηθέστερο σύμπτωμα της αρχικής κύησης, καθώς περίπου τρεις στις τέσσερις εγκυμονούσες περνούν αυτή την παράξενη φάση στο πρώτο τρίμηνο. Δεν είναι λίγες εκείνες οι γυναίκες που κατάλαβαν ότι είναι έγκυες ακριβώς επειδή άρχισαν ξαφνικά οι ζαλάδες και οι εμετοί.
Η ένταση των συμπτωμάτων διαφέρει σημαντικά από γυναίκα σε γυναίκα. Ονομάζεται «πρωινή» αδιαθεσία επειδή για πολλές είναι πιο έντονη τις πρώτες ώρες της ημέρας. Ο όρος όμως είναι σχετικά αυθαίρετος: η ναυτία, η στομαχική διαταραχή ή η τάση για εμετό μπορεί να εμφανιστούν οποιαδήποτε στιγμή μέσα στο 24ωρο – το έχω ζήσει και η ίδια όταν κυοφορούσα.
Γιατί συμβαίνει και πόσο κρατά;
Η πρωινή αδιαθεσία στην εγκυμοσύνη οφείλεται κυρίως στην αυξημένη παραγωγή της ορμόνης της εγκυμοσύνης hCG (χοριακή γοναδοτροπίνη), που παράγεται από τον αναπτυσσόμενο πλακούντα και στηρίζει την κύηση, αλλά ταυτόχρονα «ξυπνά» τα κέντρα της έμεσης στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Στην εικόνα προστίθενται και άλλοι παράγοντες: χαμηλό σάκχαρο, αυξημένα γαστρικά οξέα, έλλειψη ορισμένων βιταμινών, άγχος και κούραση λόγω της σταδιακής πτώσης του αιματοκρίτη. Με απλά λόγια, ο οργανισμός προσπαθεί να προσαρμοστεί στη νέα κατάσταση και δεν το καταφέρνει πάντα ομαλά.
Συνήθως τα συμπτώματα ξεκινούν γύρω στη 6η εβδομάδα κύησης και υποχωρούν μετά τη 12η–14η, δηλαδή προς τον 4ο μήνα, όταν σταθεροποιούνται τα ορμονικά επίπεδα και ο πλακούντας έχει πλέον σχηματιστεί. Κάποιες γυναίκες, ωστόσο, συνεχίζουν μέχρι τη 20ή εβδομάδα, ενώ ένα μικρό ποσοστό θα ταλαιπωρηθεί και περισσότερο – όπως συνέβη και σε εμένα.
Πρέπει να ανησυχήσω;
Κατά κανόνα όχι. Η πρωινή αδιαθεσία θεωρείται φυσιολογική και, μάλιστα, ένδειξη ότι η εγκυμοσύνη εξελίσσεται και ότι οι ορμόνες «δουλεύουν». Παρόλα αυτά, η συνεχής ναυτία κουράζει, εξαντλεί και συχνά κάνει τη γυναίκα να φοβάται ότι δεν τρέφεται σωστά ή ότι θα επηρεαστεί το έμβρυο. Ο οργανισμός, όμως, αξιοποιεί αποθέματα και ο/η γυναικολόγος, μετά τις εξετάσεις, καλύπτει τις ανάγκες με βιταμίνες ή άλλα συμπληρώματα.
Εξαίρεση αποτελεί η υπερέμεση της κύησης: όταν οι εμετοί είναι πολλοί μέσα στην ημέρα, κρατούν για καιρό και δεν επιτρέπουν τη λήψη τροφής ή υγρών. Αυτό συμβαίνει σε περίπου 1 στις 200 κυήσεις και χρειάζεται άμεση επικοινωνία με τον γιατρό. Αν υπάρχει αφυδάτωση, μπορεί να χρειαστεί ολιγοήμερη νοσηλεία για ενδοφλέβια υγρά και ασφαλή για το έμβρυο αγωγή που θα περιορίσει τους εμετούς.
Τι μπορώ να κάνω για να νιώσω καλύτερα;
-
Φάτε κάτι πολύ ελαφρύ (φρυγανιά, κράκερ) μόλις ξυπνήσετε, πριν σηκωθείτε.
-
Σηκωθείτε μετά από 10-15 λεπτά, με ήρεμες κινήσεις.
-
Κρατήστε χαλαρούς ρυθμούς μέσα στη μέρα και αποφύγετε το στρες.
-
Μην αφήνετε το στομάχι άδειο: μικρά και συχνά γεύματα βοηθούν να μένει σταθερό το σάκχαρο.
-
Πίνετε υγρά ανάμεσα στα γεύματα, όχι μαζί με το φαγητό.
-
Αποφύγετε μυρωδιές και φαγητά που σας ανακατεύουν, καθώς και πικάντικα, τηγανητά, πολύ λιπαρά.
-
Μην καπνίζετε και μην κάθεστε σε χώρους με καπνό.
-
Μην υπερθερμαίνεστε.
-
Μπορείτε να μασήσετε πάγο, να πιπιλίσετε λεμόνι ή να δοκιμάσετε τζίντζερ.
-
Τα βραχιολάκια κατά της ναυτίας (αυτά που πιέζουν συγκεκριμένα σημεία στον καρπό) έχουν βοηθήσει αρκετές γυναίκες – και εμένα. Υπάρχουν και φυτικά αντιεμετικά στο φαρμακείο.
-
Την ώρα που η ναυτία κορυφώνεται, ξαπλώστε, αναπνεύστε αργά από τη μύτη και εκπνεύστε από το στόμα.
-
Φροντίστε να ξεκουράζεστε επαρκώς.
Προσοχή: μην πάρετε κανένα σκεύασμα ή «φυσική» θεραπεία χωρίς να το συζητήσετε πρώτα με τον γιατρό σας.
