Highlights
- Τα ηλεκτρικά πατίνια δεν είναι παιχνίδι, αλλά μηχανοκίνητα μέσα χωρίς προστασία σε περίπτωση σύγκρουσης.
- Τα παιδιά και οι έφηβοι συχνά τα χρησιμοποιούν χωρίς οδηγική εμπειρία και χωρίς επαρκή επίγνωση κινδύνου.
- Ο νόμος προβλέπει ηλικιακά όρια, κράνος και κανόνες, αλλά η εφαρμογή τους παραμένει αδύναμη.
- Η ευθύνη αφορά γονείς, σχολεία, δήμους, πολιτεία και εταιρείες ενοικίασης ή πώλησης.
- Η μικροκινητικότητα χρειάζεται κανόνες, ενημέρωση και ελέγχους πριν από το επόμενο ατύχημα ή δυστύχημα.
Πριν από λίγες ώρες, ένα δεκατριάχρονο αγόρι έχασε τη ζωή του οδηγώντας ηλεκτρικό πατίνι. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, το παιδί, που κινείτο σε δρόμο του χωριού του στην Ηλεία, προσπάθησε να αποφύγει σταθμευμένο όχημα, πέρασε στο αντίθετο ρεύμα και συγκρούστηκε με διερχόμενο αυτοκίνητο. Αυτό το δυστύχημα είναι μια σκληρή αφορμή για να ανοίξει μια δημόσια συζήτηση που έτσι κι αλλιώς έπρεπε να είχε ξεκινήσει νωρίτερα: τι ακριβώς συμβαίνει με τα ηλεκτρικά πατίνια και τα παιδιά, τους εφήβους και τους νέους ενήλικους.
Ποιος τα χρησιμοποιεί; Ποιος ελέγχει οχήματα και οδηγούς; Ποιος μιλάει στα παιδιά για αυτά; Ποιος τα μαθαίνει να οδηγούν; Πόσα ατυχήματα και δυστυχήματα καταγράφονται ετησίως; Γιατί αντιμετωπίσαμε τα ηλεκτρικά πατίνια σαν μια ακόμη αστική ευκολία, χωρίς να υπολογίσουμε τους κινδύνους τους; Τι μπορούμε να κάνουμε για να είμαστε όλοι πιο ασφαλείς;
Μικροκινητικότητα και επικινδυνότητα
Τα ηλεκτρικά πατίνια μπήκαν στη ζωή μας προκειμένου να διευκολύνουν τη «μικροκινητικότητα». Γρήγορη μετακίνηση, μικρό κόστος, καμία ανάγκη για αναζήτηση πάρκινγκ, εύκολη ενοικίαση από εφαρμογή, χαμηλότερη περιβαλλοντική επιβάρυνση σε σχέση με το αυτοκίνητο.
Όλα αυτά ακούγονται λογικά, ειδικά σε πόλεις πνιγμένες από την κίνηση και την ατμοσφαιρική ρύπανση. Μόνο που, στην καθημερινή τους χρήση, τα πατίνια πολύ συχνά δεν αντιμετωπίζονται ως μέσο μετακίνησης που υπόκειται σε κανόνες και περιορισμούς, αλλά ως μια ευέλικτη λύση γρήγορης μεταφοράς, που μπορεί να παραβιάσει για να μην καθυστερήσει χωρίς να έχει κυρώσεις. Εδώ εντοπίζεται το πρόβλημα.
Το ηλεκτρικό πατίνι είναι ασταθές και εκτεθειμένο. Δεν έχει αμάξωμα, ζώνες, αερόσακο. Δεν εξασφαλίζει καμία προστασία σε περίπτωση σύγκρουσης. Μπορεί να αναπτύξει ταχύτητα αρκετή για σοβαρό τραυματισμό. Και επειδή φαίνεται απλό στη χρήση, δίνει σε πολλά παιδιά και εφήβους την ψευδαίσθηση ότι δεν χρειάζονται οδηγικές γνώσεις για να το χρησιμοποιήσουν· αρκεί να ανέβουν και να ξεκινήσουν.
Η ελληνική πραγματικότητα
Στην Ελλάδα, ο νόμος έχει εντάξει τα ηλεκτρικά πατίνια στα Ελαφρά Προσωπικά Ηλεκτρικά Οχήματα (ΕΠΗΟ) και προβλέπει όρια ηλικίας 12 ετών για την πολύ αργή κατηγορία και 15 ετών για την κατηγορία που αφορά τα συνηθισμένα ηλεκτρικά πατίνια, αυτά που μπορούν να φτάσουν από έξι έως τα 25 χλμ./ώρα.
Προβλέπει επίσης υποχρέωση χρήσης εγκεκριμένου κράνους, ανακλαστικό εξοπλισμό τη νύχτα, κίνηση με ταχύτητα πεζού όταν υπάρχουν πεζοί και απαγόρευση παρενόχλησής τους. Στα χαρτιά, λοιπόν, υπάρχουν κανόνες. Στον δρόμο, η εικόνα είναι άλλη.
Αριθμοί που απαιτούν δράση
Τα στοιχεία από τα νοσοκομεία είναι ανησυχητικά. Σύμφωνα με αναφορές της ΠΟΕΔΗΝ που δόθηκαν στη δημοσιότητα, μόνο τους τρεις πρώτους μήνες του 2026 περισσότερα από 150 παιδιά μεταφέρθηκαν σε νοσοκομεία με τραυματισμούς από ηλεκτρικά πατίνια. Ταυτόχρονα, γίνεται λόγος για εκατοντάδες παιδικούς τραυματισμούς σε ετήσια βάση.
Ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ, Μιχάλης Γιαννάκος, έθεσε το ζήτημα με τρόπο άμεσο: πώς γίνεται ανήλικα παιδιά, που δεν γνωρίζουν κανόνες οδηγικής συμπεριφοράς, να ανεβαίνουν σε ηλεκτρικά πατίνια και αυτό να μοιάζει κανονικό; Ταυτόχρονα, έκανε ισχυρή έκκληση προς τις αρχές να λάβουν άμεσα μέτρα: «Πάρτε μέτρα τώρα για τα ηλεκτρικά πατίνια. Είναι ΣΚΟΤΩΣΤΡΕΣ της ΑΣΦΑΛΤΟΥ. Δεν θα πρέπει να επιτρέπεται η οδήγηση χωρίς δίπλωμα οδήγησης και χωρίς κράνος».
Τα ηλεκτρικά πατίνια ως εμπόδιο
Στο κέντρο της Αθήνας, η κατάσταση είναι αφόρητη. Μένω σε μια γειτονιά που αυτή τη στιγμή λειτουργεί ως πόλος έλξης όχι μόνο για Αθηναίους από άλλες περιοχές, αλλά και για τουρίστες. Από το μπαλκόνι μου τώρα βλέπω έξι πατίνια, παρατημένα σε διάφορα σημεία. Όχι παρκαρισμένα. Παρατημένα. Άλλο στο πεζοδρόμιο, άλλο σε περάσματα, άλλο σε σημείο που δυσκολεύει έναν ηλικιωμένο, έναν γονιό με καρότσι, έναν άνθρωπο με αναπηρία, έναν πεζό που απλώς προσπαθεί να κινηθεί στην πόλη του χωρίς να κάνει συνεχώς ελιγμούς.
Τα ηλεκτρικά πατίνια ως κίνδυνος
Αυτή είναι μόνο η μία πλευρά του προβλήματος, η… «στατική» και πιο πρακτική. Ενέχει κινδύνους, αλλά μικρότερης κλίμακας. Η «κινούμενη» είναι πιο σοβαρή. Πατίνια περνούν από πεζοδρόμια, δρόμους, στενά, πλατείες, πεζοδρόμους, δίπλα σε παιδιά, δίπλα σε ηλικιωμένους, ανάμεσα σε αυτοκίνητα, μηχανές, ταξί, λεωφορεία. Ο αναβάτης πολλές φορές δεν φορά κράνος ή –ακόμα χειρότερα– κρατά κινητό. Άλλες φορές κινείται με μια άνεση που δεν αντιστοιχεί ούτε στην οδηγική του ικανότητα ούτε στην κατάσταση των δρόμων στην πόλη. Ασχολίαστο το ότι συχνά βλέπουμε δύο άτομα πάνω στο ίδιο πατίνι.
Οδηγική άγνοια: το πιο ανησυχητικό στοιχείο
Ένα παιδί ή ένας έφηβος που ανεβαίνει σε ηλεκτρικό πατίνι δεν έχει μάθει ακόμα να οδηγεί ή βρίσκεται στην αρχή της εκμάθησής του. Δεν μπορεί να διαβάζει τον δρόμο ως οδηγός, παρά μόνο ως πεζός και μάλιστα χωρίς μεγάλη εμπειρία κίνησης.
Δεν ξέρει τι σημαίνει τυφλό σημείο ενός αυτοκινήτου. Δεν μπορεί να υπολογίσει εύκολα πόσο χρόνο χρειάζεται ένα όχημα για να φρενάρει. Δεν έχει εμπειρία από πόρτες αυτοκινήτων που ανοίγουν ξαφνικά, από οδηγούς που στρίβουν χωρίς φλας, από μηχανάκια που εμφανίζονται από παντού, από λεωφορεία που κλείνουν το οπτικό πεδίο. Δεν έχει διδαχθεί τι σημαίνει να κινείσαι δίπλα σε σταθμευμένα οχήματα, ούτε πώς αλλάζει ο κίνδυνος τη νύχτα, στη βροχή, σε δρόμο με λακκούβες ή σε σημείο χωρίς καλό φωτισμό.
Πέραν των πρακτικών προβλημάτων, ένα παιδί, ένας έφηβος ή ένας νέος δεν έχει ακόμη την αναπτυξιακή ωριμότητα ενός ενηλίκου. Η εφηβεία είναι σαφώς μια ηλικία σταδιακής αυτονόμησης, πειραματισμών και παρορμήσεων, με τις αποφάσεις να εξαρτώνται συνήθως από την παρέα και όχι από την οικογένεια. Όμως, δεν είναι σε καμία περίπτωση ηλικία πλήρους επίγνωσης κινδύνου.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι έφηβοι είναι «ανεύθυνοι», αλλά ότι ο εγκέφαλός τους δεν έχει φτάσει στην ωρίμασή του. Ο τρόπος που παίρνουν αποφάσεις ή ο τρόπος που υπολογίζουν το ρίσκο διαφέρει από την «κοινή λογική». Το ίδιο συμβαίνει και με τον τρόπο με τον οποίον επιλέγουν να κινηθούν στον δημόσιο χώρο. Όταν, λοιπόν, τους επιτρέπεται να χρησιμοποιούν ένα μηχανοκίνητο μέσο χωρίς καμία προϋπόθεση και κανέναν έλεγχο, κινδυνεύουν και θέτουν και άλλους σε κίνδυνο. Ταυτόχρονα, δεν είναι σε θέση να εκτιμήσουν την πραγματικότητα, καθώς –θεωρητικά– αισθάνονται ανεξάρτητοι υπερήρωες.
Τι (δεν) κάνουμε ως γονείς;
Ας είμαστε ειλικρινείς. Πόσοι γονείς γνωρίζουμε πραγματικά τι προβλέπει ο νόμος; Πόσοι ξέρουμε ότι το κράνος δεν είναι απλώς μια καλή ιδέα, αλλά υποχρέωση; Πόσοι γνωρίζουμε τα ηλικιακά όρια; Πόσοι έχουμε εξηγήσει στο παιδί μας ότι το ηλεκτρικό πατίνι απαγορεύεται να κινείται στο πεζοδρόμιο; Πόσοι του έχουμε μιλήσει για το τι σημαίνει να μπαίνει σε δρόμο όπου κινούνται αυτοκίνητα, μηχανές, φορτηγά, λεωφορεία; Πόσοι αγοράζουμε ή επιτρέπουμε ένα ηλεκτρικό πατίνι επειδή το αντιλαμβανόμαστε περίπου σαν ποδήλατο, σαν παιχνίδι ή σαν τεχνολογικό δώρο; Και πόσοι δεν έχουμε ιδέα ότι τα παιδιά μας οδηγούν;
Κενό ενημέρωσης
Η άγνοια των γονέων είναι μάλλον αποτέλεσμα ενός σοβαρού κενού ενημέρωσης. Στην Ελλάδα, τα ηλεκτρικά πατίνια μπήκαν στη ζωή των παιδιών πολύ γρήγορα, χωρίς δημόσια συζήτηση και προετοιμασία. Δεν υπήρξε καμία ενημερωτική καμπάνια προς τις οικογένειες. Δεν δόθηκαν οδηγίες στα σχολεία. Ούτε υπήρξε κάποια επίσημη παιδιατρική σύσταση που να απευθύνεται σε γονείς, παιδιά, εφήβους και νέους ενηλίκους με απλό και ταυτόχρονα δεσμευτικό τρόπο.
Στο εξωτερικό, η συζήτηση έχει ανοίξει. Η Αμερικανική Παιδιατρική Εταιρεία, για παράδειγμα, αναφέρει ότι παιδιά κάτω των 16 ετών δεν πρέπει να οδηγούν ή να επιβαίνουν σε ηλεκτρικά πατίνια. Συνιστά κράνος, κλειστά παπούτσια, προστατευτικό εξοπλισμό, καμία χρήση κινητού, όχι ακουστικά, αποφυγή πεζοδρομίων, χρήση ποδηλατοδρόμων όπου υπάρχουν και αποφυγή πολυσύχναστων δρόμων.
Ούτε η Ευρώπη μένει αδιάφορη. Το European Transport Safety Council και το βρετανικό PACTS έχουν προτείνει για τα ηλεκτρικά πατίνια ελάχιστη ηλικία τα 16 έτη, υποχρεωτικό κράνος, απαγόρευση μεταφοράς επιβάτη, απαγόρευση κυκλοφορίας σε πεζοδρόμια, απαγόρευση χρήσης κινητού και οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ, εργοστασιακό όριο ταχύτητας 20 χλμ./ώρα, μέτρα κατά της τροποποίησης των οχημάτων και τεχνικές προδιαγραφές ασφαλείας, όπως μεγαλύτερους τροχούς, φώτα, φρένα και ηχητική προειδοποίηση. Η Ελλάδα δεν χρειάζεται να βρει λύσεις από το μηδέν. Αρκεί να εφαρμόσει ξένα παραδείγματα, με τις τροποποιήσεις που απαιτούνται.
Χρειαζόμαστε και εδώ οδηγίες ορθής χρήσης για τα ηλεκτρικά πατίνια. Έναν πρακτικό οδηγό για γονείς, παιδιά, εφήβους και νέους ενηλίκους. Από την πολιτεία. Από τους παιδιάτρους. Από τα σχολεία. Από τους δήμους. Από τις ίδιες τις εταιρείες που πωλούν ή ενοικιάζουν ηλεκτρικά πατίνια.
Πρέπει να ξέρουμε ποιος μπορεί να οδηγήσει, πού μπορεί να οδηγήσει, τι εξοπλισμό χρειάζεται, τι απαγορεύεται, ποιοι είναι οι συχνοί τραυματισμοί, τι σημαίνει σύγκρουση με αυτοκίνητο, γιατί το πεζοδρόμιο δεν είναι χώρος για πατίνια, γιατί ο συνεπιβάτης αυξάνει τον κίνδυνο, γιατί το κινητό και τα ακουστικά απαγορεύονται.
Μήπως να καταργούσαμε τα πατίνια;
Το ζητούμενο δεν είναι να κηρύξουμε πόλεμο στη μικροκινητικότητα. Κανείς δεν αμφισβητεί ότι οι πόλεις χρειάζονται λιγότερα αυτοκίνητα, λιγότερο καυσαέριο, περισσότερους ποδηλατοδρόμους, ευελιξία και πραγματική φροντίδα για τον δημόσιο χώρο. Όμως, στις παρούσες συνθήκες, τα ηλεκτρικά πατίνια δεν είναι ασφαλή.
Για τα παιδιά κάτω των 16 ετών, η γραμμή πρέπει να είναι κοινή και ξεκάθαρη. Το ηλεκτρικό πατίνι στον δημόσιο χώρο δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται σαν χαλαρή βόλτα. Για τους εφήβους, που αρχίζουν να κινούνται χωρίς γονείς και συναντούν τα πατίνια μπροστά τους ως διαθέσιμη επιλογή, χρειάζεται εκπαίδευση πριν από τη χρήση. Όχι μετά το ατύχημα. Όχι όταν ένας γιατρός εξηγεί στο νοσοκομείο τι θα μπορούσε να είχε γίνει διαφορετικά. Πριν.
Αξίζει εδώ να υπενθυμίσουμε ότι η αυτονομία των παιδιών και των εφήβων δεν ταυτίζεται με την απουσία ορίων. Είμαι η πρώτη που υποστηρίζω ότι ένας έφηβος πρέπει να μάθει να κινείται στην πόλη. Να χρησιμοποιεί ΜΜΜ. Να περπατά μόνος. Να διαβάζει τους δρόμους. Να ανακαλύπτει νέες περιοχές. Να κατακτά σταδιακά την ανεξαρτησία του. Όμως αυτή η ανεξαρτησία μπορεί να χτιστεί μόνο μέσα από εκπαίδευση, οικογενειακή επικοινωνία, επαναλήψεις και διαρκή διάλογο.
Τα ηλεκτρικά πατίνια μπορούν να έχουν θέση στην πόλη μόνο αν αντιμετωπιστούν ως κανονικά οχήματα. Με κανόνες, ελέγχους, τεχνικές προδιαγραφές, επιτήρηση, υποχρεωτικό κράνος, απαγόρευση στα πεζοδρόμια, συγκεκριμένες ζώνες στάθμευσης, πρόστιμα που εφαρμόζονται και ηλικιακά όρια. Και όλα αυτά να γίνουν γνωστά στους παιδιάτρους, στις οικογένειες, στα σχολεία, στους εφήβους, στους νέους ενηλίκους, στους επισκέπτες της πόλης.
Προσοχή! Τουρίστας
Σε πολλές περιοχές του κέντρου της Αθήνας, το ηλεκτρικό πατίνι χρησιμοποιείται από νέους σε ηλικία ανθρώπους που έρχονται για λίγες μέρες στην πόλη και θέλουν να δουν πολλά σημεία γρήγορα. Οι συγκεκριμένοι συχνά το αντιμετωπίζουν ως κομμάτι της εκδρομικής τους εμπειρίας. Αγνοούν, όμως, ότι η Αθήνα δεν είναι μια πόλη με προβλέψιμη κυκλοφορία. Ένας επισκέπτης από χώρα με διαφορετική οδική κουλτούρα δεν μπορεί να γνωρίζει αυτά τα δεδομένα. Τα μαθαίνει πάνω στο πατίνι, την ώρα που κινείται, συχνά χωρίς κράνος.
Το ίδιο το μοντέλο της ενοικίασης επιδεινώνει την κατάσταση. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλες οι εταιρείες λειτουργούν χωρίς κανόνες ή ότι δεν έχουν όρους χρήσης. Όμως, η παράκαμψή τους είναι εξαιρετικά εύκολη. Κανείς δεν ελέγχει αν ο αναβάτης φορά κράνος ή αν έχει οδηγική επάρκεια. Κανείς δεν ξέρει αν θα κινηθεί σε ποδηλατοδρόμο, σε δρόμο, σε πεζοδρόμιο, σε τουριστική ζώνη ή ανάμεσα σε αυτοκίνητα. Κανείς δεν γνωρίζει αν έχει πιει, αν χαζεύει ή μιλάει στο κινητό, αν κουβαλά συνεπιβάτη, αν ξέρει πού πηγαίνει.
Τι λέει ο Δήμος Αθηναίων;
Ο Δήμος Αθηναίων έχει ήδη αναγνωρίσει το πρόβλημα. Τον Νοέμβριο του 2025 ανακοίνωσε νέο κανονισμό κυκλοφορίας και στάθμευσης για τα ΕΠΗΟ, με απαγόρευση κυκλοφορίας στα πεζοδρόμια, γύρω από την Ακρόπολη, στην Ερμού και στην Αιόλου, με όρια ταχύτητας και με πρόβλεψη 1.574 θέσεων στάθμευσης για πατίνια εταιρειών εκμίσθωσης, σε 124 ζώνες μαζικής στάθμευσης. Λίγους μήνες νωρίτερα, τον Ιούνιο του 2025, ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας είχε μιλήσει για «τρομακτική όχληση», με πατίνια σε ράμπες, οδεύσεις τυφλών και στη μέση του δρόμου.
Το ηλεκτρικό πατίνι δεν είναι από μόνο του εχθρός. Το πρόβλημα έχει να κάνει με τον τρόπο χρήσης του. Με την ευκολία ενοικίασης χωρίς οδική παιδεία, με τη χρήση χωρίς όρια, με την ενοικίαση χωρίς ουσιαστικό έλεγχο και με την ανεξέλεγκτη χρήση από παιδιά, εφήβους, νέους και τουρίστες, με πλήρη άγνοια κινδύνου. Νομίζω ότι έχουμε αργήσει πολύ… Δεν χρειάζονται άλλοι τραυματισμοί ή θάνατοι οδηγών ηλεκτρικών πατινιών. Ούτε άλλοι τραυματισμοί ή θάνατοι εξαιτίας ηλεκτρικών πατινιών.
