Highlights
-
Μια εργαζόμενη περιγράφει την εργασιακή παρενόχληση και τον ψυχολογικό εκφοβισμό που υπέστη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της από την εργοδότριά της.
-
Παρά τις αρχικές διαβεβαιώσεις για στήριξη, βρέθηκε αντιμέτωπη με συστηματικές προσβολές, απαξίωση της εργασίας της και απειλή απόλυσης στον έβδομο μήνα της εγκυμοσύνης της.
-
Στον όγδοο μήνα, η εργοδότρια αρνήθηκε αρχικά να ανανεώσει τη σύμβασή της και στη συνέχεια απαίτησε περίπου 2.000 ευρώ για ασφαλιστικές εισφορές, προκειμένου να διατηρήσει η εργαζόμενη το δικαίωμα στα επιδόματα μητρότητας.
-
Η εργαζόμενη διεκδίκησε τις οφειλές της και απευθύνθηκε στην Επιθεώρηση Εργασίας. Η εργοδότρια κατέβαλε τελικά τα οφειλόμενα ποσά, χωρίς να προχωρήσει επίσημη καταγγελία.
-
Μέσα από την προσωπική της μαρτυρία, καταγγέλλει την εργοδοτική αυθαιρεσία, τον φόβο που αποτρέπει τους εργαζομένους από το να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους και την ανεπαρκή προστασία τους από τους αρμόδιους κρατικούς μηχανισμούς.
Λίγες εβδομάδες πριν μάθω ότι είμαι έγκυος, κι ενώ εργαζόμουν σε ένα agency με ισχυρή παρουσία στον κλάδο, αυστηρά πρωτόκολλα και εταιρικές διαδικασίες που τηρούνται στο ακέραιο, μου έγινε πρόταση από ένα πολύ μικρότερο agency, άγνωστο στον χώρο, την οποία και αφελώς αποδέχτηκα.
Ο λόγος; Η ιδιοκτήτρια της εταιρείας διατεινόταν ότι θα με εκπαιδεύσει σε έναν τομέα, με τον οποίο ήθελα να ασχοληθώ τα τελευταία χρόνια και θα αποτελούσε σημαντικό βήμα επαγγελματικής εξέλιξης, με την προϋπόθεση ότι θα ξεκινήσω και με άλλες αρμοδιότητες, τις οποίες θα διεκπεραιώνω παράλληλα.
Η ιδιοκτήτρια ήταν μια επαγγελματική επαφή του συζύγου μου, και ίσως αυτός ήταν κι ένας λόγος που επηρεάστηκα θετικά, παρότι είχα αντιληφθεί από την πρώτη κιόλας δική μας επαφή ότι απείχαμε παρασάγγας σε όλα τα επίπεδα. Ο αγοραίος λόγος της, η χυδαία εκφορά της, η παντελής απουσία αισθητικής και ποιότητας και εν γένει η έλλειψη γλωσσικής και επικοινωνιακής παιδείας ήταν υποδηλωτικά της τοξικής κατάστασης που θα αντιμετώπιζα στη συνέχεια.
Στο δεύτερο ραντεβού μας και γνωρίζοντας πλέον ότι διανύω τους πρώτους μήνες της εγκυμοσύνης μου, χρονικό διάστημα που κατά παράδοση δεν ανακοινώνεται η εγκυμοσύνη παρά μόνο σε τυχόν οικείους, αποφάσισα αποδεχόμενη την πρόταση της, να της το αναφέρω προκειμένου να είμαι ηθικά σωστή. Παρότι, λοιπόν, είχε τη δυνατότητα να αποσύρει την πρόταση, σε περίπτωση που δεν ήθελε να προσλάβει μια έγκυο με ό,τι αυτό συνεπάγεται, κι ενώ ήταν εμφανές από το ύφος της ότι δεν τη χαροποίησαν ιδιαίτερα τα νέα, με διαβεβαίωσε ότι στην εταιρεία στηρίζουν τις έγκυες και η συζήτηση συνεχίστηκε κανονικά, προχωρώντας στο διαδικαστικό κομμάτι.
Το mobbing στην εγκυμοσύνη είναι η συστηματική ηθική παρενόχληση, ο ψυχολογικός εκφοβισμός ή η πίεση που δέχεται μια εργαζόμενη γυναίκα στον χώρο εργασίας της επειδή είναι έγκυος ή πρόκειται να γίνει μητέρα.
Στο σημείο αυτό να αναφέρω, ότι με ενημέρωσε μεταξύ άλλων ότι θα μου κάνει τρίμηνη σύμβαση, την οποία και θα ανανεώνει πριν από τη λήξη της, όπως κάνει και με όλους τους εργαζομένους (γεγονός που όπως έμαθα εκ των υστέρων δεν ίσχυε). Αφελώς και βλακωδώς το δέχτηκα, θεωρώντας ότι πρόκειται για τακτική μέσω της οποίας ενδεχομένως επωφελείται οικονομικά η ίδια, δίχως ωστόσο να επηρεάζει εμένα. Οι υπόλοιπες γνωστές τακτικές, στις οποίες δυστυχώς επιδίδονται πολλές επιχειρήσεις, και επηρεάζουν έμμεσα και τους εργαζομένους, ήταν ήδη στο τραπέζι, επομένως θεώρησα ότι πρόκειται για άλλη μια εξ αυτών.
Στην αρχή της συνεργασίας μας, με υποδέχτηκε μετά δαφνών και τιμών και όλα φάνταζαν εξαιρετικά. Η ίδια ήταν εμφανώς ενθουσιασμένη με την απόδοσή μου και εγώ ανέμενα να εκπαιδευτώ στον τομέα που είχαμε συμφωνήσει, κάτι το οποίο βέβαια δεν συνέβη ποτέ. Εξακολουθούσα να έχω τις ίδιες αρμοδιότητες με τις οποίες ξεκίνησα, μόνο που στη συνέχεια έκανε έκδηλη τη δυσαρέσκειά της για ό,τι καταπιανόμουν.
Ο ανάρμοστος λόγος, η συστηματική χρήση βωμολοχιών, η αγοραία νοοτροπία είχαν γίνει πλέον μια παγιωμένη κατάσταση, την οποία βιώναμε όλοι οι εργαζόμενοι για διαφορετικούς ο καθένας λόγους. Η έλλειψη επαγγελματικής ηθικής δεν περιοριζόταν μόνο στη δική μου περίπτωση βεβαίως, καθώς ήταν δομικό στοιχείο της νοοτροπίας της. Οι συστηματικοί προπηλακισμοί, οι λεκτικές επιθέσεις, οι εκφοβισμοί και οι απειλές αποτελούσαν τον κανόνα της καθημερινής λειτουργίας της επιχείρησης (όπου επιχείρηση η εν λόγω κυρία), με αποκορύφωμα τον εξαναγκασμό εργαζόμενου σε αποχώρηση.
Αντιστοίχως έπραττε και με ορισμένους πελάτες, επιδεικνύοντας προσβλητική συμπεριφορά, κάνοντας λεκτική κατάχρηση, αλλά και διατυπώνοντας αναληθείς ισχυρισμούς, με αποτέλεσμα προφανώς την απότομη διακοπή συνεργασιών. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την κλιμάκωση της απροκάλυπτης χυδαιότητας της προς τους εργαζομένους, καθώς η μείωση των εσόδων αποτελούσε πρόσφορο έδαφος για περαιτέρω εκφοβισμό. Για να επιστρέψω στη δική μου περίπτωση, η εν λόγω κυρία, με απείλησε με απόλυση με πρόσχημα την απογοητευτική μου απόδοση, ενώ διένυα τον 7ο μήνα της εγκυμοσύνης μου.
Περιττό να αναφέρω την ψυχολογική μου κατάσταση και πόσο επιβλαβής θα μπορούσε να αποβεί η συνθήκη αυτή. Αρκεί να αναφέρω ότι λόγω ορμονών, όχι μόνο δεν μπορούσα να την αντιμετωπίσω, αλλά ούτε και να συγκρατήσω τα δάκρυά μου, κάθε φορά που μου απευθυνόταν με τη χαρακτηριστική της χυδαιότητα. Κατόπιν συζήτησης, και επισημαίνοντας της ότι στη φάση που ήμουν δεν θα μπορούσα να ξεκινήσω σε κάποιο καινούργιο εργασιακό περιβάλλον (προφανώς), αποφασίστηκε να συνεχίσω μέχρι να ξεκινήσει η άδεια κυοφορίας, ώστε να μπορέσω να λάβω τα επιδόματα που δικαιούμην από το κράτος. Πλησιάζοντας, λοιπόν, σε αυτό το κομβικό χρονικό σημείο και ενώ διένυα πλέον τον 8ο μήνα της εγκυμοσύνης μου, φτάσαμε στο αποκορύφωμα της εργοδοτικής ασυδοσίας.
Η λογίστριά μου, η οποία είχε αναλάβει την κατάθεση των απαραίτητων εγγράφων, προκειμένου όπως ανέφερα να λάβω τα επιδόματα που προβλέπει η νομοθεσία, μου επιβεβαίωσε ότι απαραίτητη προϋπόθεση ήταν να έχω ενεργή σύμβαση εργασίας. Ζήτησα λοιπόν από την εργοδότρια μου να μου ανανεώσει τη σύμβαση, η οποία έληγε εκείνο το διάστημα. Εκείνη, μέσα από μια σωρεία ψευδών, προσπαθούσε να με πείσει ότι δεν ίσχυε κάτι τέτοιο και απέφευγε να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες.
Μετά από αρκετά τηλεφωνήματα και φυσικά καμία γραπτή επικοινωνία, όπως η ίδια ζήτησε, – scripta manent verba volant- δέχτηκε να ανανεώσει τη σύμβαση, με την προϋπόθεση να της προκαταβάλω τις ασφαλιστικές εισφορές που της αναλογούσαν, οι οποίες προσέγγιζαν τα 2000 ευρώ! Στην προσπάθειά μου να διαχειριστώ το σοκ μεγατόνων σε μια τόσο ευαίσθητη περίοδο της ζωής μου, αλλά και να βρω μια λύση, της εξήγησα ότι δεν ήμουν σε θέση, εν όψει και των επερχόμενων εξόδων της γέννας, να της δώσω προκαταβολικά τα χρήματα αυτά, αλλά ότι θα της τα επέστρεφα μετά την κατάθεση της και πως το μόνο που με ενδιέφερε ήταν να λάβω τα κρατικά επιδόματα που δικαιούμουν.
Δεν ξέρω πώς, αλλά κατόπιν πίεσης το δέχτηκε (θυμάμαι χαρακτηριστικά να προσπαθώ να το διευθετήσω μέχρι και την ημέρα του γάμου μου, διότι έληγε η προθεσμία) και δεν είχαμε πλέον καμία επαφή μέχρι και το διάστημα που έπρεπε να καταβάλει τις ανάλογες εισφορές.
Επικοινώνησε μαζί μου τόσο ή ίδια με περίσσιο θράσος, όσο και η λογίστριά της, προκειμένου να μου ζητήσουν να περάσω από το γραφείο και να της επιστρέψω τα χρήματα. Επιβεβαίωσα ότι μου είχε κατατεθεί ένα μικρό μέρος του ποσού και θα συζητάγαμε εκ νέου, όταν λάβω όλο το ποσό. Καθώς πλέον είχαν επανέλθει οι ορμόνες μου σε μεγάλο βαθμό και ούσα σε θέση να αντιμετωπίσω την ανεκδιήγητη ανηθικότητα και τον ψυχολογικό εκβιασμό που είχα υποστεί για μήνες, έστειλα και στις δύο κυρίες ένα επίσημο email, στο οποίο ανέφερα αναλυτικά τις εκκρεμείς οικονομικές τους υποχρεώσεις.
Παράλληλα επικοινώνησα και με την επιθεώρηση εργασίας, με σκοπό να κάνω σχετική καταγγελία. Προφανώς, αντιλήφθηκαν τι επρόκειτο να συμβεί, μου κατέθεσαν τις σχετικές οφειλές και έκτοτε δε με ξαναενόχλησαν.
Λυπάμαι βαθιά που δεν έκανα τις απαιτούμενες ενέργειες για να προβώ στην καταγγελία. Λυπάμαι ακόμα βαθύτερα για την κοινωνική σήψη και την εργοδοτική ασυδοσία, που διογκώνονται εξαιτίας των ελλιπών ελέγχων και της αδράνειας των κρατικών μηχανισμών, τόσο σε επίπεδο πρόληψης, όσο και σε επίπεδο καταστολής. Δυστυχώς, παραμένω βλακωδώς ρομαντική και εξακολουθώ να πιστεύω ότι θα μπορούσα να είχα βάλει ένα λιθαράκι στην εξάλειψη των φαινομένων της εργασιακής εκμετάλλευσης και αυθαιρεσίας, η οποία πλήττει τα δικαιώματα των εργαζομένων.
Η δικαιολογία μου ήταν η γραφειοκρατία που αντιμετώπισα στη σύντομη επικοινωνία μου με την επιθεώρηση εργασίας και κυρίως η έλλειψη χρόνου, τον οποίο αυτονόητα απορροφούσε αποκλειστικά το μεγάλωμα του μωρού μου. Να σημειώσω ότι ήμουν σε επικοινωνία και με άλλους πρώην συναδέλφους, με σκοπό να καταθέσουμε ομαδικά, πλάνο το οποίο ναυάγησε εξαιτίας του καθεστώτος τρομοκρατίας και ανασφάλειας που επικρατούσε. Μια ακόμα τρανή απόδειξη ότι η ολιγωρία των κρατικών οργάνων, αποθρασύνει τέτοιες συμπεριφορές, αφήνοντας την αυθαιρεσία στο απυρόβλητο.
Δυστυχώς, όταν οι μηχανισμοί του κράτους παραμένουν αδρανείς, αποτυγχάνουν να διορθώσουν τέτοιου είδους παθογένειες και η προστασία των εργαζομένων χάνει κάθε ουσιαστικό αντίκρυσμα. Κι αν κάτι με θλίβει περισσότερο απ’ όλα, είναι πως αυτή η έλλειψη προστασίας δεν μου επέτρεψε αυτό που κάθε γονιός αποζητά, να γίνει πρότυπο στάσης ζωής για τα παιδιά του. Αν κάτι εύχομαι σήμερα, είναι τουλάχιστον η δική μου προσωπική ιστορία να βάλει ένα λιθαράκι, ώστε καμία άλλη γυναίκα να μη φοβηθεί, να μη σιωπήσει και να μην επιτρέψει να διαιωνιστεί αυτή η ασυδοσία.
